Δήμοι χωρίς Προϋπολογισμό από 1/1/2026: Τι προβλέπεται;

Οι Δήμοι καλούνται για πρώτη φορά μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες, να καταρτίσουν τον Προϋπολογισμό τους βάσει ενός εντελώς νέου πλαισίου, του Λογιστικού Πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης (Π.Δ.54/2018), το οποίο τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου του 2026.

Το Π.Δ.54/2018 φέρνει ριζικές αλλαγές στα χρηματοοικονομικά συστήματα των Δήμων. Η συντριπτική πλειονότητα των Δήμων δεν έχει ακόμη καταρτίσει Προϋπολογισμό για το 2026. Όσοι δεν κατάφεραν να διαθέτουν τελικά εγκεκριμένο Προϋπολογισμό για το 2026, θα αναγκαστούν για το πρώτο τρίμηνο του 2026 να προσφύγουν στο άρθρο 160 του Ν.3463/2006.

Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, μέχρι να τεθεί σε ισχύ ο νέος Προϋπολογισμός, και πάντως όχι αργότερα από το τέλος Μαρτίου 2026, ισχύει ο Προϋπολογισμός του 2025, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, για την είσπραξη κάθε είδους εσόδου και για τη διενέργεια και την πληρωμή μόνον[1]:

1. Των υποχρεωτικών δαπανών που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 158 του Ν.3463/2006 (ΦΕΚ Α’ 114 – 8/6/2006):

α) Οι κάθε είδους προβλεπόμενες οικονομικές απολαβές των αιρετών, καθώς και οι δαπάνες μετακίνησής τους.

β) Οι κάθε είδους προβλεπόμενες οικονομικές απολαβές του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των αποζημιώσεων για υπερωριακή απασχόληση, και των συμβασιούχων έργου, του ιατρού εργασίας, του τεχνικού ασφαλείας, των πληρεξούσιων δικηγόρων, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για τον διορισμό ειδικών συμβούλων, ειδικών συνεργατών, επιστημονικών συνεργατών και γενικών γραμματέων, καθώς και οι προβλεπόμενες δαπάνες μετακίνησής τους.

γ) Οι παροχές σε είδος για την προστασία των εργαζομένων.

δ) Η γραφική ύλη, τα έντυπα και τα βιβλία των υπηρεσιών, κάθε είδους καύσιμο και ελαιολιπαντικό, τα ανταλλακτικά και η συντήρηση των μηχανημάτων και των οχημάτων, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και ύδρευσης, τα τέλη ταχυδρομικών και τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, καθώς και οι δαπάνες δημοσιεύσεων.

ε) Τα μισθώματα των ακινήτων που χρησιμοποιούνται για τις δημοτικές υπηρεσίες.

στ) Τα έξοδα βεβαίωσης και είσπραξης.

ζ) Τα τοκοχρεολύσια των δανείων.

η) Τα έξοδα υποχρεωτικής από τον νόμο ασφάλισης και διενέργειας τεχνικού ελέγχου σε Κέντρο Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων (Κ.Τ.Ε.Ο.) των οχημάτων, και των τελών κυκλοφορίας και διοδίων.

θ) Οι ετήσιες εισφορές υπέρ των συνδέσμων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ βαθμού.

ι) Οι δαπάνες υλοποίησης των συμβάσεων διαδημοτικής συνεργασίας και των προγραμματικών συμβάσεων.

ια) Οι επιχορηγήσεις των ιδρυμάτων και νομικών προσώπων που ιδρύει κάθε δήμος, ως προς το ποσό που αναγράφεται στην οικεία συστατική πράξη.

ιβ) Οι δαπάνες για την εκτέλεση των τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων και για την εξόφληση των εκκαθαρισμένων, σύμφωνα με το διατακτικό τους, οφειλών.

ιγ) Οι εισφορές που επιβάλλονται με ειδικούς νόμους.

ιδ) Τα ποσά για την καταβολή των προνοιακών επιδομάτων[2] και η προμήθεια υλικών και τροφίμων για την άσκηση της αρμοδιότητας κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης.

ιε) Οι δαπάνες που προκύπτουν από την εκτέλεση των διετών προγραμμάτων δράσης των κοινωφελών επιχειρήσεων.

ιστ) Οι δαπάνες που απορρέουν από συμβάσεις ανάθεσης εκτέλεσης έργων, εργασιών, προμηθειών, υπηρεσιών και μελετών.

ιζ) Τα υλικά και το κόστος επισκευής βλαβών στο οδικό δίκτυο και στο δίκτυο ύδρευσης, αποχέτευσης, άρδευσης και ηλεκτροφωτισμού, η επισκευή του εξοπλισμού των παιδικών σταθμών και των παιδικών χαρών και η εν γένει συντήρηση αυτών, οι δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος και την πολιτική προστασία, καθώς και πάσης φύσεως δαπάνες που αφορούν τις σχολικές μονάδες, περιλαμβανομένων των πάγιων προκαταβολών της παρ. 3 του άρθρου 28 του Ν.5056/2023 (ΦΕΚ Α’ 163).

2. Των δαπανών που γίνονται για ειδικούς σκοπούς, βάσει διάταξης νόμου, κατόπιν αποφάσεων Χρηματοδότησης από την Κρατική Διοίκηση, καθώς και αυτών που γίνονται στο πλαίσιο της υλοποίησης εγκεκριμένων έργων ή δράσεων, τα οποία συγχρηματοδοτούνται από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
3. Των δαπανών που γίνονται για την άσκηση των αρμοδιοτήτων Νομικών Προσώπων που έχουν λυθεί ή καταργηθεί, ανεξαρτήτως του χρόνου λύσης ή κατάργησής τους[3].

Αυτό σημαίνει ότι για το πρώτο τρίμηνο του 2026, μπορούν να διενεργούνται οι παραπάνω δαπάνες σε βάρος του Προϋπολογισμού του 2025, που θεωρείται ως προσωρινός – πλασματικός Προϋπολογισμός του 2026, και μέχρι την έγκριση αυτού, που δεν μπορεί να υπερβεί την 31η Μαρτίου του 2026[4]. Στον Προϋπολογισμό του 2026 που θα επικυρωθεί, πρέπει να αποτυπωθούν όλες οι κινήσεις που έγιναν εν τω μεταξύ.

Για να είναι δυνατή η πληρωμή δαπανών βάσει των παραπάνω διατάξεων, προϋπόθεση είναι:

1. Να υφίσταται ο Κ.Α.Ε., καθώς θεωρείται ότι υφίσταται πλασματικά επικυρωμένος ο Προϋπολογισμός του 2025. Το ύψος της αρχικής πίστωσης του εν λόγω Κ.Α.Ε., αλλά και το πώς αυτή διαμορφώθηκε τελικά την 31^η/12, εάν αναλώθηκε εντός του έτους αυτού ή/και εάν υπάρχει υπόλοιπο κατά τη λήξη του, δεν αποτελεί ζητούμενο και προϋπόθεση ενεργοποίησης της σχετικής διάταξης και δεν εξετάζεται[5].
2. Να έχει ολοκληρωθεί η αντιστοίχιση του υφιστάμενου Σχεδίου Λογαριασμών (Κ.Α.Ε.) με το νέο Σχέδιο (Α.Λ.Ε.) που περιλαμβάνει το Π.Δ.54/2018[6], που αποτελεί και μια από τις βασικές ενέργειες προετοιμασίας για την κατάρτιση του Προϋπολογισμού του 2026[7].
3. Τόσο στις Αποφάσεις Ανάληψης Υποχρέωσης (Α.Α.Υ.), όσο και στα Χρηματικά Εντάλματα Πληρωμής (Χ.Ε.Π.), να μνημονεύεται ότι αυτά εκδίδονται βάσει των διατάξεων του άρθρου 160 του Ν.3463/2006 (ΦΕΚ Α’ 114 – 8/6/2006).

Οι Δήμοι αν αξιοποιήσουν κατάλληλα τον ομολογουμένως λίγο χρόνο που έχουν στη διάθεσή τους, μπορούν να καταρτίσουν άμεσα τον Προϋπολογισμό του 2026, ώστε να λειτουργήσουν σύντομα ομαλά. Μέχρι τότε, υπάρχει η θεσμική «λύση» της προσφυγής στο άρθρο 160, η οποία όμως δεν παύει να περιορίζει κατά πολύ την ομαλή τους λειτουργία.

Θάνος Πολύδωρος,

Διευθύνων Σύμβουλος ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ Α.Ε.

[1] Άρθρο 160 του Ν.3463/2006 (ΦΕΚ Α’ 114 – 8/6/2006).

[2] Από την 1η Ιανουαρίου του 2019 η αρμοδιότητα χορήγησης των προνοιακών επιδομάτων μεταβιβάστηκε στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.), Κ.Υ.Α. Δ12α/Γ.Π.οικ.68856/2202 (ΦΕΚ Β’ 5855 – 28/12/2018).

[3] «Από τη γραμματική ερμηνεία της εν λόγω διάταξης κατά την άποψη της Υπηρεσίας μας, είναι εφικτή η επίκλησής της, προκειμένου να ασκηθούν οι αρμοδιότητες των νομικών προσώπων που έχουν λυθεί ή καταργηθεί, ώσπου να αρχίσει να ισχύει ο νέος προϋπολογισμός του Δήμου», Υπουργείο Εσωτερικών, αρ. πρωτ. 2532-16/1/2026, «Διευκρίνιση επί των δαπανών για την άσκηση των αρμοδιοτήτων Νομικών Προσώπων που έχουν λυθεί ή καταργηθεί».

[4] Εκτός αν δοθεί παράταση όπως στο παρελθόν.

[5] Υπουργείο Εσωτερικών, Συχνές Ερωτήσεις 17/1/2024, «Τι ισχύει για τη διενέργεια και πληρωμή δαπανών κατ’ εφαρμογή του άρθρου 160 του ν.3463/2006 (ΚΔΚ);», https://www.ypes.gr/faqs/ti-ischyei-gia-ti-dienergeia-kai-pliromi-dapanon-kat-efarmogi-tou-arthrou-160-tou-n-3463-2006-kdk/

[6] Υπουργείο Εσωτερικών, Συχνές Ερωτήσεις, https://www.ypes.gr/faqs/.

[7] Βλέπε Θ.Πολύδωρος, Σ.Κοέν, «ΟΤΑ: Ουσιαστική αλλαγή το νέο πλαίσιο κατάρτισης του προϋπολογισμού τους», εφημερίδα Ημερησία,  https://www.imerisia.gr/opinions/116495_ota-oysiastiki-allagi-neo-plaisio-katartisis-toy-proypologismoy-toys.

—

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του https://www.aparaskevi-images.gr/, στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr  Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook  ή στο  X(Twitter).

Απαγορεύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο η χρήση ή η αναπαραγωγή των άρθρων και των φωτογραφιών της ιστοσελίδας aparaskevi-images.gr, σε οποιοδήποτε μέσο χωρίς να αναγράφεται η πηγή προέλευσης. Η χρήση και η αναπαραγωγή αυτών για εμπορικούς σκοπούς απαιτεί την έγγραφη άδεια του ιδιοκτήτη και κατόχου των αντιστοίχων δικαιωμάτων.