Το θέμα της ισότητας των δύο φύλων, αλλά και της αναγνώρισης και της νομοθετικής εφαρμογής των δικαιωμάτων των γυναικών αποτελεί θέμα έντονου διαλόγου στις μέρες μας. Και ενώ γίνεται συζήτηση σε επιστημονικά φόρουμ, αλλά και σε θεσμοθετημένα όργανα και φορείς, φαίνεται ότι υπάρχει μεγάλη δυσκολία στην υλοποίηση των αποφάσεων και των πορισμάτων αυτών των οργάνων, τόσο σε επίπεδο νομοθετικής παρέμβασης όσο και στη συνέχεια της εφαρμογής των.
Από το 1907 που υπογράφηκε η πρώτη Διεθνής Σύμβαση εργασίας για τη γυναίκα, έχει πραγματοποιηθεί θεαματική πρόοδος στη θέση της γυναίκας στον εργασιακό τομέα. Ωστόσο, σήµερα, οι άνισες συνθήκες ζωής και εργασίας των ανδρών και των γυναικών επιδεινώνονται εξαιτίας της σοβαρής οικονοµικής κρίσης σε παγκόσµιο και εθνικό επίπεδο. Σε περιόδους κρίσης η αρχή της ισότητας των φύλων δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασική συνιστώσα της αναπτυξιακής, κοινωνικής και πολιτιστικής πολιτικής µε την οποία επιχειρείται η διέξοδος από την κρίση. Η κρίση πλήττει πάντοτε περισσότερο τις αδύναµες οµάδες του πληθυσµού, στις οποίες οι γυναίκες υπερεκπροσωπούνται. Η παγκόσμια οικονομία ζει στους ρυθμούς διαδοχικών κρίσεων: χρηματοπιστωτική κρίση, οικονομική κρίση και τώρα πλέον έχουμε περάσει στην κοινωνική κρίση, η οποία αποτελεί παράγοντα επιδείνωσης, λόγω των μέτρων λιτότητας που έχουν επιβληθεί σε ορισμένα κράτη μέλη και κυρίως στην Ελλάδα. Η κρίση, σε όλες της τις μορφές, έχει ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες στις γυναίκες, οι οποίες πλήττονται άμεσα [λόγω της δυσανάλογης, σε σχέση με το σύνολο των απασχολουμένων, απώλειας των θέσεων εργασίας τους, των περικοπών των αποδοχών τους, ή απώλειας της εργασιακής ασφάλειας ] και έμμεσα λόγω των περικοπών των δημόσιων δαπανών στην κοινωνική πρόνοια,την υγεία και την παιδεία .
Οι γυναίκες, ενώ πλήττονταν ήδη πριν από την κρίση περισσότερο σε σχέση με τους άνδρες από την ανεργία, την επισφαλή απασχόληση και τους χαμηλούς μισθούς, υφίστανται πλέον την επίδραση των μέτρων που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις για να περιορίσουν τα δημόσια ελλείμματα με αποτέλεσμα να καθίστανται παράγοντας προσαρμογής στην κρίση. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η τρέχουσα κρίση δεν είναι μόνο χρηματοπιστωτική και οικονομική, αλλά και κρίση της δημοκρατίας, της ισότητας, της κοινωνικής πρόνοιας και της ισότητας των δύο φύλων.
Ας δούμε όμως τα προβλήματα περισσότερο αναλυτικά:
Στον τομέα της εργασίας: Δυστυχώς, η γυναίκα συνεχίζει να έρχεται δεύτερη στις προτεραιότητες της Πολιτείας στη διασφάλιση εργασίας, παρότι επλήγησαν ομοίως ανδροκρατούμενοι και γυναικοκρατούμενοι τομείς εργασίας. Όσο δε, ισχυρότερα είναι τα στερεότυπα σε μια κοινωνία, τόσο ισχυρότερο το πλήγμα των γυναικών σε αυτή και τόσο ισχυρότερη η απειλή ολίσθησης της γυναίκας σε κακές μορφές εξάρτησης .
Η ανεργία δε των νέων γυναικών αυξάνεται ραγδαία, με μεγάλα ποσοστά αύξησης στην Ελλάδα και λιγότερα στην Ευρώπη.
Η συμμετοχή των μητέρων στην αγορά εργασίας είναι 12% χαμηλότερη από τη συμμετοχή των άτεκνων γυναικών, ενώ το ποσοστό απασχόλησης των πατέρων είναι κατά 8,7% υψηλότερο σε σχέση με το ποσοστό των άτεκνων ανδρών.
Το ποσοστό των γυναικών που εργάζεται σε θέσεις μερικής απασχόλησης αυξάνεται ραγδαία, σε σχέση με αυτό των ανδρών. Το φαινόμενο έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις, με αποτέλεσμα πολλές γυναίκες να αντιμετωπίζουν σήμερα αυξανόμενο κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού
Συνέπεια της γυναικείας ανεργίας είναι η μεγαλύτερη υποχώρηση και ανοχή των γυναικών στην καταστρατήγηση των εργασιακών δικαιωμάτων. Το φαινόμενο της διαδεδομένης στην Ελλάδα παράνομης εργασίας καθώς και η έξαρση της σεξουαλικής παρενόχλησης και εκμετάλλευσης στον εργασιακό χώρο, αποτελούν ενδείξεις, ότι σε περιόδους οικονομικής κρίσης παρατηρείται κατάχρηση εξουσίας των οικονομικά ισχυρών σε βάρος των οικονομικά ανίσχυρων.
Ανισότητα στις αμοιβές: Το χάσμα μεταξύ των αμοιβών ανδρών και γυναικών μπορεί να φτάνει και το 30%. Δεν έχει εφαρμοστεί σε καμία περίπτωση η νομοθεσία σχετικά με την ίση αμοιβή για ίσης αξίας παρεχόμενη εργασία. Η μείωση των αμοιβών που ισοδυναμεί με υποβάθμιση της εργασίας, η περικοπή των συντάξεων και το νέο εργασιακό καθεστώς οδηγούν στη συρρίκνωση του γυναικείου εργατικού δυναμικού και στην επιδείνωση των όρων εργασίας, λόγω των αυξημένων εργοδοτικών απαιτήσεων. Συνέπεια όλων αυτών είναι να αυξάνεται και το όριο της φτώχειας στις γυναίκες, αφού δεν έχει εξασφαλισθεί ένα ελάχιστο εισόδημα, καθώς και η οικονομική και κοινωνική δικαιοσύνη για τις γυναίκες.
Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι η κρίση πλήττει ιδιαίτερα έντονα τις ευάλωτες ομάδες γυναικών όχι µόνο στις συνέπειες της οικονοµικής κρίσης, αλλά και στην άσκηση ανδρικής βίας σε όλες τις µορφές της, Οι άνεργες, οι µετανάστριες, οι νέες, οι µονογονείς, οι γυναίκες µε αναπηρίες, οι γυναίκες των εθνικών και θρησκευτικών µειονοτήτων, οι Ροµά και οι γυναίκες των νησιωτικών και ορεινών περιοχών αποτελούν οµάδες γυναικών, οι οποίες είναι περισσότερο ευάλωτες. Είναι πλέον αναγκαιότητα οι δηµόσιες παρεµβάσεις να θέσουν σε απόλυτη προτεραιότητα αυτές τις κατηγορίες των γυναικών.

Η συμμετοχή της γυναίκας στα κοινά και σε θέσεις ευθύνης.
Η ίση συμμετοχή γυναικών και ανδρών στα κέντρα λήψης αποφάσεων είναι όχι μόνο το ζητούμενο αλλά και το βασικότερο στοιχείο μια δημοκρατικής κοινωνίας. Στην κατεύθυνση αυτή, πρέπει να γίνουν περισσότερες προσπάθειες σε ευρωπαϊκό, εθνικό και αυτοδιοικητικό επίπεδο, με δεσμευτικούς στόχους, προκειμένου να διασφαλιστεί η ισότιμη εκπροσώπηση των δύο φύλων στα κοινά. Η γυναίκα είναι πάντα δυναμικό στοιχείο της ελληνικής κοινωνίας. Συνήθως έχει να ασχοληθεί με πολλά. Σπίτι, οικογένεια, εργασία, σπουδές, κοινωνική φροντίδα. Η κοινωνική πρόνοια (παιδικοί σταθμοί και φροντίδα ηλικιωμένων), η συμμετοχή και του άνδρα στην καθημερινότητα της οικογένειας είναι παράγοντες που μπορούν άμεσα να την υποστηρίξουν και να της δώσουν τον απαραίτητο χρόνο για να μπορεί να συμμετέχει στις διάφορες κοινωνικές και πολιτικές δραστηριότητες. Μια πρόταση για αποτελεσματικά μέτρα, είναι οι ποσοστώσεις, που μπορεί να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη συμμετοχή, υπογραμμίζοντας στο σημείο αυτό τα επιτυχημένα παραδείγματα της Νορβηγίας, της Ισπανίας και της Γαλλίας. Το μέτρο της ποσόστωσης είναι ένα μέτρο άμβλυνσης των ανισοτήτων και όχι βεβαίως επιβολής της ίδιας της ισότητας. Το ζήτημα δεν είναι η αποδόμηση του φύλου, αλλά η αποδοχή, αναγνώριση και συμμετοχή αυτού στην πολιτική διαδικασία. Φυσικά ένα θετικό μέτρο από μόνο του δεν μπορεί να αποτελέσει πανάκεια, μπορεί όμως να γίνει το εφαλτήριο τόσο για την προσέλκυση περισσότερων γυναικών στην συμμετοχή στα κοινά, όσο και για μια γενικότερη αλλαγή αντίληψης της κοινωνίας.
Η εκπροσώπηση των γυναικών σε διευθυντικές θέσεις στις επιχειρήσεις, τόσο στη διοίκηση των επιχειρήσεων με τη στενή έννοια όσο και στις διάφορες συνελεύσεις στελεχών είναι χαμηλή. Οι αριθμοί είναι, δυστυχώς ελάχιστα ικανοποιητικοί και σε άλλους τομείς του επιχειρηματικού κόσμου, όπου οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται (π.χ. συνδικάτα ή οργανώσεις εργοδοτών). Ακόμα και η εκπροσώπηση των γυναικών το 10% μόλις των διοικητικών συμβουλίων των μεγάλων εισηγμένων εταιρειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι γυναίκες και αντιπροσωπεύουν μόνο το 3% των προέδρων των εν λόγω συμβουλίων.
Η σημερινή κατάσταση εξελίσσεται ελάχιστα ή και καθόλου. Όλες οι αναλύσεις οδηγούν στη διαπίστωση ότι η προώθηση μιας μεγαλύτερης εκπροσώπησης των γυναικών θα πρέπει στο εξής να καταστεί επιταγή για τις επιχειρήσεις. Πράγματι, οι τελευταίες αυτές οφείλουν να θεσπίσουν μηχανισμούς που να ενθαρρύνουν τις γυναίκες που επιθυμούν να αναλάβουν διευθυντικά καθήκοντα, ειδικότερα αυξάνοντας τις ευκαιρίες σταδιοδρομίας και προοπτικών εντός της επιχείρησης.
Τέλος, φαίνεται αναγκαίο να υιοθετήσουν οι εταιρείες τον «καθορισμό στόχων» για την αυξημένη συμμετοχή των γυναικών, παράλληλα με την πρόσληψη γυναικών στην κορυφή της ιεραρχίας των επιχειρήσεων, με στόχο την προώθηση της ισότητα και της πολυμορφίας και την αξιοποίηση της ανθρώπινης νοημοσύνης.
Αρκετά κράτη μέλη έχουν προσπαθήσει να δώσουν λύσεις για την αντιμετώπιση της χαμηλής συμμετοχής των γυναικών στις διευθυντικές θέσεις των επιχειρήσεων. Μετά το γαλλικό νόμο για την επιβολή ποσοστώσεων στα διοικητικά συμβούλια των επιχειρήσεων, ο οποίος εγκρίθηκε πρόσφατα και προβλέπει ένα κατώτατο όριο της τάξης του 40% για το 2015 στα διοικητικά συμβούλια των εισηγμένων εταιρειών που απασχολούν περισσότερους από 500 εργαζομένους και έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 50 εκατ. ευρώ. Η Ιταλία με τη σειρά της πρότεινε ένα δικό της νόμο για τις ποσοστώσεις στα διοικητικά συμβούλια, ενώ στην Ισπανία, ο νόμος για τις ποσοστώσεις ανάγεται στο 2007 και προβλέπει επίσης 40% στον ορίζοντα του 2015.Επίσης και σε ορισμένες άλλες χώρες έχουν δρομολογήσει διάλογο σχετικά με το ακανθώδες αυτό θέμα.
Η κάθε μορφής ΒΙΑ κατά των γυναικών.
Η αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας και κάθε άλλης μορφής βίας κατά των γυναικών, οδήγησε τη Ευρωπαϊκή επιτροπή να έχει ως βασικό θέμα για την Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας το έτος 2014 ‘ την πρόληψη της βίας κατά των γυναικών’ . Μία στις τέσσερις Ελληνίδες από 15 ετών και άνω, δηλαδή ποσοστό 25%, έχει πέσει θύμα σωματικής ή σεξουαλικής βίας, σύμφωνα με τα σοκαριστικά αποτελέσματα της μεγαλύτερης έρευνας για τη βία κατά των γυναικών που έχει γίνει ποτέ παγκοσμίως και δόθηκε στη δημοσιότητα από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. (FRA). Ωστόσο, το πρόβλημα φαίνεται να είναι πολύ μεγαλύτερο στην πραγματικότητα, αφού η καταγγελία της βίας συνεχίζει να αποτελεί ταμπού τόσο στη χώρα μας, όσο και γενικότερα στις μεσογειακές χώρες.
Η βία κατά των γυναικών αποτελεί κατάπτυστη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στερεί στις γυναίκες την ευκαιρία να συμμετέχουν πλήρως στην οικονομική, κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική ζωή. Η ελληνική νομοθεσία ρυθμίζει και αντιμετωπίζει τη βία κατά των γυναικών με τους παρακάτω νόμους:
* Νόμος 3500/2006 για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας. Με το νόμο αυτό ποινικοποιήθηκε η κακοποίηση των γυναικών κι ο συζυγικός βιασμός.
* Νόμος 1419/1984 βάσει του οποίου ορίζεται ως κακούργημα το έγκλημα του βιασμού. Με το νόμο αυτό καθιερώθηκε η αυτεπάγγελτη δίωξη για το έγκλημα του βιασμού.
Σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας, το 2006 ψηφίστηκε η σχετική διάταξη που περιλαμβάνεται στο νόμο 3488/2006 “Εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών όσον αφορά στην πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και ανέλιξη, στους όρους και στις συνθήκες εργασίας και άλλες συναφείς διατάξεις”.
Επίσης, υπάρχει η από 27/11/91 Σύσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία γυναικών και ανδρών κατά την εργασία και η νομολογία που έχει διαμορφωθεί μετά τις καταδικαστικές αποφάσεις δικαστηρίων σε βάρος εργοδοτών που παρενόχλησαν σεξουαλικά υπαλλήλους τους.
Παράλληλα έχουν δημιουργηθεί και κοινωνικές δομές υποστήριξης των θυμάτων και των δραστών. Η στήριξη των γυναικών και της οικογένειας και η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των μελών της πραγματοποιείται, τόσο με τη θέσπιση διαδικασίας ποινικής διαμεσολάβησης όσο και με τη δημιουργία και ενίσχυση δομών αρωγής κυρίως σε επίπεδο περιφερειών και μεγάλων δήμων της χώρας.
Η Γενική Γραμματεία Ισότητας λειτουργεί 2 Κέντρα Κακοποιημένων Γυναικών στην Αθήνα και στον Πειραιά και έναν ξενώνα – καταφύγιο κακοποιημένων γυναικών στην Αθήνα, σε συνεργασία με το Δήμο Αθηναίων. Tο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Aλληλεγγύης (ΕΚΚΑ) (πρώην ΕΚΑΚΒ), είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος κρατικός φορέας για την υποστήριξη και φιλοξενία θυμάτων κακοποίησης, ο οποίος λειτουργεί 4 ξενώνες φιλοξενίας, 9 Κέντρα Κοινωνικής Στήριξης σε Aθήνα και Θεσσαλονίκη και την Τηλεφωνική Γραμμή Aμεσης Κοινωνικής Βοήθειας 197, η οποία λειτουργεί 24 ώρες και παρέχει ψυχολογική υποστήριξη, συμβουλευτική πληροφόρηση και ενημέρωση για θέματα πρόνοιας.
Ο «Σύνδεσμος για τα δικαιώματα της Γυναίκας» επί σειρά ετών παρέχει δωρεάν νομικές συμβουλές για τη βία στην οικογένεια. Το «Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης» λειτουργεί τη γραμμή ΣΟΣ «δίπλα σου» για θύματα οικογενειακής βίας
Τα παραπάνω θέματα είναι τα κυριότερα από μια σειρά θεμάτων που απασχολούν σήμερα την γυναίκα και τα δικαιώματά της. Είτε πρόκειται για θέματα εργασιακών σχέσεων, είτε για θέματα συμμετοχής, είτε για θέματα βίας, είναι λίγες οι γυναίκες που αποφασίζουν να διεκδικήσουν με κάθε νόμιμο μέσο το δίκιο τους. Η νοµική κατοχύρωση της ισότητας των φύλων και των θεµελιωδών δικαιωµάτων των γυναικών είναι αναγκαία για τη θωράκιση του δημοκρατικού πολιτεύματος απέναντι στις άµεσες και έµµεσες διακρίσεις, καθώς και για την αντιµετώπιση των πρακτικών που παραβιάζουν την αρχή της ισότητας των φύλων και προσβάλλουν την αξιοπρέπεια των γυναικών.
Σημαντικότερο όμως όλων είναι να κατανοήσουν οι ίδιες οι γυναίκες ότι πρωτίστως μπορούν οι ίδιες να βοηθήσουν τον εαυτό τους, όταν υφίστανται διακρίσεις ή και βία και να διεκδικήσουν και να αντιμετωπίσουν τα ζητήματα αυτά νομικά και δικαστικά.

–
ΛΕΝΑ ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ
Πηγές: Γ. Γραμματεία Ισότητας

—–

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του www.aparaskevi-images.gr , στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr

Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook

Όπως είναι γνωστό,  από τα μέσα της δεκαετίας του ΄90, τα πιστωτικά ιδρύματα προκειμένου να παρουσιάζουν ευρύ κύκλο εργασιών για ευνόητους λόγους,  ακολούθησαν επιθετικές πρακτικές προώθησης πιστώσεων και έθεσαν ως στόχο τους την πιστωτική επέκταση με σκοπό να μεταστρέψουν την κοινωνική αντίληψη για το δανεισμό, ώστε να αρχίσει να μετατρέπεται από ένα αναγκαίο κακό που πρέπει πάση θυσία να αποφευχθεί στην πιο φυσιολογική οικονομική δραστηριότητα του κοινωνικού όντος. Και όλα αυτά μάλιστα κατά παράβαση της κοινοτικής προελεύσεως υποχρέωσής τους για υπεύθυνο δανεισμό, ενημέρωση και συμβουλευτική υποστήριξη των δανειοληπτών στους οποίους δημιουργούσαν μάλιστα εύλογα την εντύπωση και την  πεποίθηση ότι εδύναντο να ανταποκριθούν στις χορηγούμενες πιστώσεις. Χαρακτηριστικό φαινόμενο της συμπεριφοράς τους αυτής ήταν η δελεαστική αποστολή πιστωτικών καρτών μέσω ταχυδρομείου αλλά και οι τηλεφωνικές προσκλήσεις για χορήγηση προεγκεκριμένων καταναλωτικών δανείων. Ενεκα λοιπόν αυτής της πολιτικής των τραπεζών, της οποίας τα δυσμενή αποτελέσματα φαίνονται σήμερα με την πρωτοφανή οικονομική κρίση που συνταράζει τα χαμηλά και μεσαία στρώματα της χώρας μας και της εξ αυτής εισοδηματικής στενότητας λόγω της βαθιάς ύφεσης και της υψηλής ανεργίας οδηγήθηκαν πολλά ελληνικά νοικοκυριά στην υπερχρέωση, τα οποία αδυνατώντας στη συνέχεια να αποπληρώσουν τα χρέη τους υπέστησαν και υφίστανται τις αλυσιδωτά επερχόμενες καταστροφικές συνέπειές της, με σημαντικότερη τον κινδυνο να χάσουν ακόμη και την κύρια κατοικία τους.

Προκειμένου δε, σύμφωνα και με την αιτιολογική έκθεση του ν. 3869, να αντιμετωπιστεί το πραγματικό, ιδιαίτερα μεγάλο και οξυμμένο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας κατά τρόπο ουσιαστικό , σύγχρονο, θεσμικό και εναρμονισμένο με τις επιταγές ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους δικαίου, η Πολιτεία προέβη στη θέσπιση του  ν.3869/2010, ή όπως αλλιώς είναι γνωστός  ΝΟΜΟΣ ΚΑΤΣΕΛΗ.

Ίσως εν μέσω των ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΣΤΙΚΩΝ ΑΥΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΠΑΡΑ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΕΣΤΗ ΑΝΑΚΟΥΦΙΖΕΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΒΑΘΜΟ ΠΟΛΛΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ ΟΠΟΥ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΧΡΕΩΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΒΡΑΧΝΑ ΚΑΙ ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ.

Ο ΝΟΜΟΣ 3869/2010 ΕΡΧΕΤΑΙ ΝΑ ΔΩΣΕΙ ΜΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΣΤΟΥΣ ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΑΝΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥΣ ΔΙΑΣΩΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΖΟΝΤΑΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΤΙΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΤΟΥΣ.

Έτσι στο πλαίσιο εφαρμογής αυτών των ειδικών διατάξεων,  χιλιάδες συμπολίτες μας οι οποίοι βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία αποπληρωμής των οφειλών τους έχουν προσφύγει στα ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΑ της Χώρας και έχουν ήδη εκδοθεί αποφάσεις δικαστηρίων βάση των οποίων οι δανειολήπτες ρυθμίζουν, τα χρέη τους με τρόπο που να μπορούν να αντεπεξέλθουν, διατηρώντας παράλληλα ΚΑΙ  αξιοπρεπή διαβίωση.

ΠΟΙΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΝΟΜΟ

Στο Ν. 3869/2010 ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ φυσικά πρόσωπα. Ειδικότερα υπάγονται οι απασχολούμενοι σε σχέση εξαρτημένης εργασίας π.χ ιδιωτικοί και δημόσιοι υπάλληλοι, συνταξιούχοι, εισοδηματίες, νοικοκυρές, άνεργοιΕξαιρούνται,δηλαδή, όλα τα νομικά πρόσωπα όπως σωματεία, προσωπικές εταιρίες (Ομόρρυθμη και Ετερόρρυθμη Εταιρία), κεφαλαιουχικές εταιρίες (Ανώνυμη Εταιρία και Εταιρία Περιορισμένης Ευθύνης), ιδρύματα, αστικοί, αγροτικοί, οικοδομικοί συνεταιρισμοί, αστικές εταιρίες με νομική προσωπικότητα. Ωστόσο, η συμμετοχή ενός φυσικού προσώπου σε ένα νομικό πρόσωπο με την ιδιότητα του μέλους ή εταίρου ή διοικούντος δεν του αφαιρεί εξ αυτού και μόνο του γεγονότος τη δυνατότητα υπαγωγής στο νόμο 3869/2010, εφόσον πληροί τις λοιπές απαιτούμενες προϋποθέσεις. Στο νόμο 3869/2010 μπορούν να υπαχθούν, επίσης, ανήλικοι εκπροσωπούμενοι από τους γονείς τους και ανίκανα πρόσωπα εκπροσωπούμενοι από τον δικαστικό τους συμπαραστάτη. Στην έννοια του φυσικού προσώπου εμπίπτει κάθε πρόσωπο, είτε έχει την ελληνική είτε έχει άλλη ιθαγένεια. Δηλαδή, οποιοσδήποτε αλλοδαπός που φέρει χρέη μπορεί να υπαχθεί στο νόμο 3869/2010 εφόσον διαμένει στην Ελλάδα. Τέλος, στο νόμο μπορούν να υπαχθούν ο κληρονόμος του οφειλέτη, ο εγγυητής και ο συνοφειλέτης.

Στις ρυθμίσεις του νόμου 3869/2010 δεν υπάγονται όσοι έχουν πτωχευτική ικανότητα, δηλαδή όσοι είναι έμποροι, ανεξαρτήτως του αν τα χρέη τους είναι αστικά ή εμπορικά. Έμποροι είναι όσοι ασκούν εμπορικές πράξεις κατά σύνηθες επάγγελμα με σκοπό το βιοπορισμό

Δεν χαρακτηρίζονται ΕΜΠΟΡΟΙ και υπάγονται στο Νόμο, σύμφωνα με τη νομολογία αλλά και με πρόσφατη απάντηση του Υφ/γου Ανάπτυξης κ. ΣΚΟΡΔΑ σε ερώτηση Βουλευτή, οι επαγγελματίες που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα,  ή κατά κύριο λόγο προσφέρουν την προσωπική τους εργασία. Ενδεικτικά αναφέρουμε : ο οδηγός ταξί, αυτός που ασχολείται με γεωργικές εργασίες, την κτηνοτροφία, τη δασοκομία, την αλιεία, οι ελεύθεροι επαγγελματίες (ιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί κ.λπ.), ο καλλιτέχνης, ο ζωγράφος, αυτός που διατηρεί ιδιωτικό εκπαιδευτήριο (π.χ. ξένων γλωσσών). Ο μικροέμπορος, δηλαδή αυτός που ασκεί εμπορικές πράξεις και αποκομίζει κέρδος, το οποίο αποτελεί περισσότερο αμοιβή του σωματικού του κόπου και μόχθου και όχι αποτέλεσμα κερδοσκοπικών συνδυασμών. Ενδεικτικά, μικροέμποροι είναι ο ψιλικατζής, ο ηλεκτρολόγος, ο υδραυλικός, ο πωλητής σε λαϊκές αγορές, ο υπαίθριος πωλητής, ο λαχειοπώλης, ο τσαγκάρης, ο πλασιέ, ο μικροεπιπλοποιός, η κομμώτρια κλπ Επιπλέον, δεν είναι έμπορος αυτός που διαθέτει ατομική επιχείρηση υπηρεσιών καθαριότητας και ατομική επιχείρηση μεταποίησης ρούχων, ο εισοδηματίας,

Προσθέτως υπάγονται και όσοι ήταν έμποροι στο παρελθόν, έπαψαν όμως την εμπορία ή την οικονομική τους δραστηριότητα χωρίς κατά την παύση αυτή να έχουν παύσει τις πληρωμές τους. Δηλαδή, ένας οφειλέτης, πρώην έμπορος, υπάγεται στο νόμο 3869/2010, ακόμη κι αν μετά την παύση της εμπορικής του ιδιότητας εξακολουθεί να οφείλει εμπορικά χρέη, που είχαν γεννηθεί όσο είχε την εμπορική ιδιότητα με βασική προϋπόθεση ότι μέχρι την παύση της εμπορικής δραστηριότητας και μέχρι την απώλεια της εμπορικής του ιδιότητας για κάποιο χρονικό διάστημα μετά, δεν είχε τεθεί σε παύση πληρωμών και εξυπηρετούσε τα χρέη του.

Με το νόμο 4161/2013 επήλθαν αλλαγές κι έγιναν τροποποιήσεις  στο νόμο 3869/2010  το γνωστό σε όλους πλέον ως νόμο…Κατσέλη.

Ποιες είναι αυτές οιαλλαγές και πως μπορεί να επηρεάσουν την τύχη των δανειοληπτών που θέλουν να προσφύγουν στο Ειρηνοδικείο  θα προσπαθήσουμε με απλά λόγια και περιληπτικά να προσδιορίσουμε παρακάτω:

1.      Σε πρώτη φάση καταργείται το στάδιο του εξωδικαστικού συμβιβασμού όπως τον γνωρίζαμε ως σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι  μπορεί ο οφειλέτης να κάνει κατευθείαν την αίτησή του στο Ειρηνοδικείο χωρίς να χάνει πολύτιμο χρόνο. Εν τούτοις σε προαιρετική βάση εισέρχεται ο θεσμός της διαμεσολάβησης. Τι είναι η διαμεσολάβηση; Αποτελεί έναν εναλλακτικό τρόπο επίλυσης διαφορών χωρίς την προσφυγή στην δικαιοσύνη. Δηλαδή τα μέρη με τη βοήθεια του διαμεσολαβητή, ενός προσώπου με ειδικές γνώσεις και ειδικά διαπιστευμένου βρίσκουν τρόπο επίλυσης της διαφοράς τους χωρίς να καταλήξουν στις δικαστικέςαίθουσες.

2.      Αίτηση στο Ειρηνοδικείο:Η αίτηση  στο Ειρηνοδικείο πρέπει να κοινοποιηθεί στις Τράπεζες μέσα σε 15 ημέρες.Οι Τράπεζες μέσα σε ένα μήνα πρέπει να δώσουν την απάντησή τους στην πρόταση του οφειλέτη. Η αίτηση περιλαμβάνει κατάσταση περιουσίας και εισοδημάτων οφειλέτη και συζύγου, κατάσταση δαπανών ατομικές και οικογενειακές, κατάσταση απαιτήσεων πιστωτών, σχέδιο διευθέτησης οφειλών κλπ.

3.Προδικαστικός Συμβιβασμός: Μέσα σε διάστημα 2 μηνών πρέπει να γίνει προσπάθεια προδικαστικού συμβιβασμού μεταξύ των μερών και επιτυγχάνεται όταν υπάρξει συμφωνία των πιστωτών που εκπροσωπούν το 50% + 1 των απαιτήσεων και όχι η πλήρης ομοφωνία. Ο συμβιβασμός επικυρώνεται ενώπιον του ειρηνοδίκηΑν αποτύχει αυτός ο συμβιβασμός τότε ο Ειρηνοδίκης θα αποφασίσει σχετικά με την έκδοση προσωρινής διαταγής έτσι ώστε να προστατεύεται η περιουσία του οφειλέτη, μέχρι να εκδικαστεί η υπόθεση στο Ειρηνοδικείο. Το σημαντικό στο σημείο αυτό είναι ότι πλέον υποχρεωτικά ο οφειλέτης θα καταβάλλει δόση έως να εκδικαστεί η υπόθεσή του. Η δόση αυτή δεν μπορεί να είναι μικρότερη του 10%  των δόσεων που έπρεπε να καταβάλλει προς όλους το πιστωτές του, ενώ ελάχιστο ποσό ορίζονται τα 40  ευρώ συνολικά προς όλους τους πιστωτές. Εν τούτοις  σε περιπτώσεις ανάγκης όπως ανεργίας, σοβαρών προβλημάτων υγείας  τότε το δικαστήριο μπορεί να τον απαλλάξει πλήρως από την αποπληρωμή χωρίς καμία καταβολή. Το ίδιο ισχύει για τους εγγυητές.

3.       Δικαστική ρύθμιση οφειλών: Μετά την αποτυχία του ανωτέρω συμβιβασμού το δικαστήριο σε περίπου ένα χρόνο από την κατάθεση της αίτησης ρυθμίζει ευνοϊκά την αποπληρωμή των χρεών του οφειλέτη που αποδεικνύει ότι δεν επαρκούν τα εισοδήματά του για την πλήρη κάλυψή τους. Η ρύθμιση των δανείων πλέον γίνεται για διάστημα 3 έως 5 ετών. Η ρύθμιση γα τη διάσωση της κύριας οικίας μπορεί να γίνει για διάστημα έως και 35 έτη, σε ποσό που μπορεί να αγγίξει το 80% και όχι το 85% της αντικειμενικής αξίας της κύριας οικίας.

4.      ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ.Το σοβαρότερο όλων είναι ότι αυτή η  υποχρέωση καταβολής δόσης καταλαμβάνει και ισχύει και για όσους έχουν ήδη καταθέσει τις αιτήσεις τους και περιμένουν να εκδικαστούν με τη διαφορά ότι στην περίπτωση αυτή ο οφειλέτης επιλέγει ελευθέρως το ποσό καταβολής

Ο νόμος περιγράφει μια περίπλοκη διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση οι οφειλέτες που θα καταβάλουν τις μηνιαίες δόσεις που θα ορίσει το δικαστήριο απαλλάσσονται πλήρως από το υπόλοιπο των χρεών τους και διαγράφονται από τον Τειρεσία σαν να μην χρωστούσαν ποτέ τίποτα.Το ίδιο ισχύει αντίστοιχα και για τους εγγυητές.

Οι πλέον ευνοημένοι είναι οι οφειλέτες εκείνοι, που δεν διαθέτουν στο όνομά τους ακίνητη περιουσία, πλην της πρώτης κατοικίας, και που διαθέτουν χαμηλό οικογενειακό εισόδημα ή αυτοί που οφείλουν πολύ περισσότερα από όσα η ακίνητη περιουσία τους αξίζει.

Ειδική μέριμνα και προστασία υπάρχει φυσικά για τις ευπαθείς ομάδες, τους ανέργους και απόρους για τους οποίους η πρόνοια του νομοθέτη ορίζει ακόμα και μηδενική καταβολή και πλήρη απαλλαγή από τα χρέη.

Μεγάλη, όμως, προσοχή πρέπει να επιδείξουν οι δανειολήπτες γιατί ο νόμος δεν επιφέρει γενική αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης (κατάσχεση, πλειστηριασμό λοιπών περιουσιακών στοιχείων, πλην της πρώτης κατοικίας) κατά του οφειλέτη. Στην περίπτωση που  υπάρχουν και άλλα περιουσιακά στοιχεία κατά των οποίων απειλείται πλειστηριασμός ο οφειλέτης, που έχει ήδη απευθυνθεί στο Ειρηνοδικείο με τη διαδικασία αυτού του νόμου, μπορεί να ζητήσειδικαστικάτην αναστολή του  και έχει μεγάλες πιθανότητες να την πετύχει μέχρι να εκδοθεί απόφαση του Ειρηνοδικείου για τη ρύθμιση των οφειλών του. Στη συνέχεια, για τα περιουσιακά του στοιχεία υπάρχει ειδική διαδικασία εκτίμησης και πρόβλεψης  κατά περίπτωση.

Ο δανειολήπτης που θα αποδείξει ότι ήταν ειλικρινή όσα δήλωσε για την περιουσιακή κατάσταση αυτού και του συζύγου, θα ακολουθήσει σωστά τα βήματα της διαδικασίας και θα είναι συνεπής στην αποπληρωμή των δόσεων (άτοκες για 3-5 έτη ή πλέον εάν υπάρχει κατοικία που επιθυμεί να διασώσει) θα απαλλαγεί από όλα τα υπόλοιπα χρέη του   έναντι όλων των πιστωτών και θα είναι “λευκός” στον Τειρεσία.

Ο οφειλέτης μόνο μία φορά μπορεί να κάνει χρήση των ευνοϊκών ρυθμίσεων αυτού του νόμου και για χρέη που ανέλαβε τουλάχιστον ένα έτος πριν την αίτηση.

Εν κατακλείδι, πρόκειται για έναν ευνοϊκό νόμο, που αντιμετωπίζει σε ικανοποιητικό βαθμό το μεγάλο και χρόνιο πρόβλημα της υπερχρέωσης των νοικοκυριών. Δεν λείπουν, ωστόσο, και ορισμένες παγίδες, για τις οποίες πρέπει να επιδειχθεί μεγάλη προσοχή, ώστε ο δανειολήπτης να επιτύχει την καλύτερη δυνατή ρύθμιση των οφειλών του.

ΕΛΕΝΗ  Ν. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ

Δ Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ 

Τηλ: 210 3300460 / FAX: 210 3814619

E-mail: vakalopoulou.el@dsa.gr

—–

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του www.aparaskevi-images.gr , στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr

Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook