Η βίλα Ιόλα της Αγίας Παρασκευής ήταν το ιδιόκτητο Μουσείο του Κωνσταντίνου Κουτσούδη. Εκεί μετέφερε την αμύθητης αξίας συλλογή του στα μέσα της δεκαετίας του 70

Σε μία έκταση 25 στρεμμάτων στην Αγία Παρασκευή ο Αλέξανδρος Ιόλας την δεκαετία του 50 άρχισε να φτιάχνει το λεγόμενο “χωριό της Τέχνης” και των καλλιτεχνών φίλων του, με πρόθεση να φιλοξενήσει τους ίδιους και τα έργα τους.

Ο ίδιος γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου ως Κωνσταντίνος Κουτσούδης και ήταν γόνος ευκατάστατης οικογένειας βαμβακεμπόρων. Καλλιτεχνική φύση καθώς ήταν, μετακόμισε γρήγορα στην Αθήνα κι άρχισε να καλλιεργεί την έφεσή του στο χορό. Παράλληλα, συναναστρεφόταν με την διανόηση της εποχής και ανθρώπους όπως τον Κωστή Παλαμά και τον Άγγελο Σικελιανό, ο οποίος μάλιστα διαδραμάτισε ρόλο δασκάλου στη ζωή του.

Τον Νοέμβριο του 1932, ο Ιόλας μετακόμισε στο Παρίσι όπου έκανε μαθήματα Τέχνης στη Σορβόνη και λίγα χρόνια μετά πήγε στη Νέα Υόρκη, όπου και ίδρυσε την πρώτη του γκαλερί. Εκεί, το 1952, πραγματοποίησε και την πρώτη έκθεση του Andy Warhol.

Γρήγορα, ο Αλέξανδρος Ιόλας, που στο μεταξύ πήρε αμερικανική υπηκοότητα και άλλαξε το όνομά του, συναναστρεφόταν με τα μεγαλύτερα ονόματα στο χώρο της Τέχνης. Οι γκαλερί του εξαπλώνονταν σε όλες τις Μητροπόλεις της Ευρώπης όπως Μιλάνο, Γενεύη, Παρίσι, Ζυρίχη, Μαδρίτη και Ρώμη.

Ο διακαής πόθος του όμως ήταν να γυρίσει στην Ελλάδα και να βοηθήσει τους συμπατριώτες του. Και το πέτυχε! Επιστρέφοντας μάλιστα, με μία συστατική επιστολή του Κωνσταντίνου Καβάφη ανά χείρας, που λειτούργησε ως “εισιτήριο” για την ελληνική διανόηση και τα πολιτικά σαλόνια των Αθηνών.

Ο πολυμήχανος Έλληνας κατάφερε σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να εδραιωθεί κι άρχισε να προωθεί στο διεθνές Χρηματιστήριο των Τεχνών, καλλιτέχνες όπως ο Τσαρούχης, ο Μόραλης, ο Γκίκας και ο Βαγής ή ο Τσόκλης, ο Φασιανός και ο Ακριθάκης από τους νεώτερους.

Η βίλα της Αγίας Παρασκευής ήταν το ιδιόκτητο Μουσείο του. Εκεί μετέφερε την αμύθητης αξίας συλλογή του στα μέσα της δεκαετίας του 70, όταν έκλεισε όλες τις γκαλερί και ήρθε να ζήσει μόνιμα στην Ελλάδα.

Την διακόσμηση του χώρου ανέλαβαν τα μεγαλύτερα ονόματα ζωγράφων και καλλιτεχνών της εποχής: Γιάννης Τσαρούχης, Δημήτρης Πικιώνης και Παύλος Καλαντζόπουλος. Χρυσές πόρτες και μαρμάρινοι κατάλευκοι τοίχοι με περίτεχνες κολώνες από Ραβένα κοσμούσαν το χώρο και πλαισίωναν μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές συλλογές έργων Τέχνης και Πολιτισμού.

Σταδιακά η βίλα Ιόλα διαμορφώθηκε σε θεματικές αίθουσες που ήταν αφιερωμένες σε καλλιτέχνες διεθνούς φήμης.Ο Ιόλας ζει μόνιμα πλέον εκεί και θεωρεί προσωπικό του χώρο ένα μικρό τμήμα της εισόδου, πλάι στο μαρμάρινο τραπέζι που υποδέχεται τους καλεσμένους του. Σήμερα η εικόνα δείχνει πόση κακοποίηση υπέστη τα τελευταία χρόνια ο χώρος αυτός και η φωτογραφία που ακολουθεί είναι αποκαλυπτική.

Το οίκημα τότε εκτεινόταν σε 1750 τετραγωνικά μέτρα και οι διαμορφώσεις έγιναν για να φιλοξενηθεί όλη η συλλογή έργων Τέχνης. Παράλληλα, ένα τμήμα του αρχικού οικοπέδου είχε δωρηθεί από τον Ιόλα στο Δήμο Αγίας Παρασκευής για να γίνει πλατεία με γλυπτά και σε άλλο τμήμα είχαν χτίσει σπίτια οι δύο αδελφές του Αλέξανδρου Ιόλα, Νίκη Στάιφελ και Ηρώ Ξενάκη. Από τα 40 στρέμματα είχαν μείνει στη βίλα μόνο εξίμισι.

Τα χρόνια που ακολούθησαν η ζωή έπαιξε τα δικά της παιχνίδια. Ο Ιόλας λοιδωρήθηκε όσο λίγοι και συκοφαντήθηκε από ανθρώπους που ο ίδιος διάλεξε να ευεργετήσει και να μαζέψει κοντά του. Εκκεντρικός καθώς ήταν, πυροδοτούσε θέματα κατά καιρούς με τις δηλώσεις του και άφηνε τον περίγυρό του να καταληστεύει την αμύθητη περιουσία που συγκέντρωσε.

“Πόρνος, αρχαιοκάπηλος και ναρκομανής δεν υπήρξα ποτέ”

Παράλληλα, ο Τύπος έγραφε λυσσαλέα για την ομοφυλοφιλία του και του προσέδισε όργια στη βίλα με ανήλικα παιδιά και ναρκωτικές ουσίες. Τον κατηγόρησε μάλιστα για αρχαιοκαπηλεία και παράνομο εμπόριο Έργων Τέχνης. Ο ίδιος απάντησε μόνο στη διαθήκη του, όπου άφηνε όλη του την περιουσία στο ελληνικό Δημόσιο υπό τον όρο: «Να αποκατασταθεί το όνομά μου γιατί πόρνος, αρχαιοκάπηλος και ναρκομανής δεν υπήρξα ποτέ».

Κουρασμένος, άρρωστος και καταβεβλημένος ο Αλέξανδρος Ιόλας εγκαταλείπει τη βίλα και την Ελλάδα το 1987 για να πεθάνει ολομόναχος στις 8 Ιουνίου του ίδιου έτους σε Νοσοκομείο στη Νέα Υόρκη. Η βίλα θα γίνει αμέσως αντικείμενο έριδας ανάμεσα στους κληρονόμους του και θα σφραγιστεί.

Πώς ο Δήμος Αγίας Παρασκευής απόκτησε τη βίλα Ιόλα

Μεσεγγυούχος της περιουσίας ορίστηκε ο τότε πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου, Φώτης Κουβέλης, που όμως δεν κατάφερε να προστατευτεί ούτε το σπίτι ούτε το πολύτιμό του περιεχόμενο. Μέσα στα δέκα χρόνια που ακολούθησαν τον θάνατό του Αλέξανδρου Ιόλα, έγιναν δώδεκα κλοπές και πλήθος βανδαλισμών.

Το 2000 ο κατασκευαστής Γεωργίου το αγόρασε από τους κληρονόμους του Ιόλα, με σκοπό να το αξιοποιήσει. Όμως, η ανακήρυξη ολόκληρου του οικοπέδου των 6,5 στρεμμάτων σε χώρο πολιτισμού από την Πολιτεία ματαίωσε τα σχέδιά του. Το 2017 ο Δήμος Αγίας Παρασκευής πήρε τελικά, με διευρυμένη πλειοψηφία, την απόφαση να το αγοράσει. Το αντίτιμο ήταν 3.000.000 ευρώ, καταβλητέο σε δόσεις και η επιλογή του Δήμου, ως αγοραστή έμοιαζε μονόδρομος. 

Έκτοτε, ένα ευοίωνο σχέδιο σχηματίστηκε στον ορίζοντα: να γίνει η βίλα Ιόλα και πάλι χώρος Τέχνης και Πολιτισμού.

Ο βιογράφος του Αλέξανδρου Ιόλα μας ξεναγεί στη λεηλατημένη βίλα του

Βίλα Ιόλα, Ταξίδι στον Χώρο και Χρόνο

Tο ντοκιμαντέρ, “Βίλα Ιόλα, Ταξίδι στον Χώρο και Χρόνο“, είναι ένα οδοιπορικό στους χώρους του σπιτιού που έζησε ο παγκοσμίου φήμης συλλέκτης και γκαλερίστας “Αλέξανδρος Ιόλας”, και το οποίο φιλοξένησε ορισμένα από τα σπουδαιότερα σύγχρονα έργα τέχνης.

Η έρευνα ξεκινά την δεκαετία του 1950, από την γέννηση της ανιψιάς του Λένας στο τότε μικρό και λιτό σπίτι της αραιοκατοικημένης Αγίας Παρασκευής, και φτάνει μέχρι και σήμερα, που το σπίτι των 1700τμ στέκει εγκαταλελειμμένο και λεηλατημένο, περικυκλωμένο από οκταόροφες πολυκατοικίες.

Για πρώτη φορά από το 1987 η ανιψιά του Ιόλα, Λένα Κουτσούδη – Ιόλα και ο σύζυγος της Γκυ Νατάν, μιλούν για την ιστορία του κτιρίου το οποίο ζωντανεύει μέσα από τις μοναδικές αφηγήσεις τους και μέσα από σπάνιο φωτογραφικό υλικό.

Ακολουθώντας την ιστορία της Λένας Ιόλα, ανακαλύπτουμε άγνωστες πτυχές του μεγάλου συλλέκτη, αποκρυπτογραφούμε πτυχές της παράξενης αυτής οικίας και για πρώτη φορά καταρρίπτουμε μύθους που την περιβάλουν.

Η θρυλική βίλα Ιόλα σήμερα

Η βίλα Ιόλα πλέον θα γίνει ένα σύγχρονο μουσείο μοντέρνας τέχνης. Βασική επιδίωξη είναι η διατήρησης της υπάρχουσας μορφής του κτηρίου (διαμερισματοποίηση) στο πνεύμα ενός μουσείου μοντέρνας τέχνης. Η διάταξη των εννέα αιθουσών στο ισόγειο προσφέρει κυκλική ροή των επισκεπτών. Η αίθουσα της τραπεζαρίας, με το μαρμάρινο τραπέζι, θα διαμορφωθεί σε αίθουσα συσκέψεων και συνεδριάσεων. Το υπνοδωμάτιο του Ιόλα, δίπλα στην κυρία είσοδο, θα φιλοξενήσει χώρους γραφείων, ενώ στην προσθήκη της ανατολικής πλευράς του κτηρίου, στο χώρο της κουζίνας και στο νεότερο υπνοδωμάτιο του Ιόλα, θα δημιουργηθεί εντευκτήριο/ κυλικείο που θα εξυπηρετεί τους επισκέπτες.

Στον όροφο, η μεγάλη αίθουσα, όπου βρισκόταν και το έργο του Τάκι, θα μετατραπεί σε αίθουσα πολλαπλών χρήσεων (θεάτρου, κινηματογράφου, εκδηλώσεων). Διατηρείται ο χώρος της βιβλιοθήκης με ίδια χρήση ενώ στον όροφο της προσθήκης θα δημιουργηθούν δύο μικροί ξενώνες φιλοξενίας καλλιτεχνών.

e-neaionia.gr

—

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του https://www.aparaskevi-images.gr/, στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr  Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook  ή στο  X(Twitter).

Απαγορεύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο η χρήση ή η αναπαραγωγή των άρθρων και των φωτογραφιών της ιστοσελίδας aparaskevi-images.gr, σε οποιοδήποτε μέσο χωρίς να αναγράφεται η πηγή προέλευσης. Η χρήση και η αναπαραγωγή αυτών για εμπορικούς σκοπούς απαιτεί την έγγραφη άδεια του ιδιοκτήτη και κατόχου των αντιστοίχων δικαιωμάτων.

Μετά από μια μακρά περίοδο εγκατάλειψης και λεηλασίας βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη οι εργασίες αναστήλωσης με στόχο τη μετατροπή της βίλας του θρυλικού συλλέκτη στο Κοντόπευκο σε μουσείο – Η ιδιοκτησιακή περιπέτεια και ο ρόλος του δήμου Αγίας Παρασκευής

Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη¹

Στην ήσυχη γειτονιά του Κοντόπευκου, στην Αγία Παρασκευή, επί των οδών Δημοκρατίας και Χρυσοστόμου Σμύρνης, εδώ και δύο περίπου χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη ένα σημαντικό εγχείρημα. Με σχεδόν αθόρυβο τρόπο η Βίλα Ιόλα επιχειρείται να βρει ξανά τη χαμένη της αίγλη και να βαδίσει, επιτέλους, στον δρόμο της αξιοποίησης από τον Δήμο Αγίας Παρασκευής, στην κυριότητα του οποίου πέρασε μετά από πολλές περιπέτειες.

Αυτό το αυτονόητο εκ πρώτης όψεως εγχείρημα… άργησε σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, με καταστροφικές συνέπειες για το μοναδικό ακίνητο, αλλά και για τους θησαυρούς που έκρυβε στο εσωτερικό του όσο ακόμη ζούσε ο Αλέξανδρος Ιόλας.

Αν και το διαχρονικό αξίωμα «κάλλιο αργά παρά ποτέ» δεν είναι ικανό να καλύψει τις παθογένειες, τις αστοχίες και την αδιαφορία της ελληνικής Πολιτείας, το αισιόδοξο μήνυμα στην παρούσα φάση είναι ότι η Βίλα Ιόλα, με το κτήμα των σχεδόν 7 στρεμμάτων που την περιβάλλει, «αντικρίζει» πλέον την επόμενη μέρα με στόχο την ανάδειξή της σε μουσείο και χώρο πολλαπλών πολιτιστικών δραστηριοτήτων.

Στο κρίσιμο ερώτημα για το πότε θα ολοκληρωθεί το έργο της συνολικής ανάπλασης του κτιρίου, αλλά και του περιβάλλοντος χώρου, οι πληροφορίες του «ΘΕΜΑτος» μιλούν για τα τέλη της φετινής χρονιάς με αρχές του 2026.

Ο Ιόλας και η τέχνη

Αυτή η, κοντινή πλέον, προοπτική ανάδειξης του ακινήτου σε υπερ-τοπικό πόλο πολιτισμού ανταποκρίνεται και στο όραμα του ίδιου του Αλέξανδρου Ιόλα, ο οποίος είχε εκφράσει κάποια στιγμή την επιθυμία να κληροδοτήσει τόσο αυτό όσο και την τεράστια συλλογή του με σπάνια έργα τέχνης και αρχαιότητες στο ελληνικό κράτος. Αυτή η επιθυμία του ωστόσο δεν αποτυπώθηκε ποτέ γραπτά σε επίσημη διαθήκη, κάτι που περιέπλεξε περαιτέρω την κατάσταση.

Ηταν η εποχή που είχε αναπτυχθεί ένα νοσηρό κλίμα σε βάρος του όταν έπεσε θύμα άγριου διασυρμού, κατηγορούμενος για υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας, πορνείας και ναρκωτικών.

Ετσι, αυτός ο Αλεξανδρινός μαικήνας της σύγχρονης τέχνης έφυγε από τη ζωή λίγους μήνες αργότερα νικημένος από το AIDS, αηδιασμένος από όσα αστήρικτα και εξωπραγματικά ήθελαν να του προσάψουν οι αυτόκλητοι τιμωροί του.

Ηταν ο θλιβερός επίλογος, σαν αρχαία τραγωδία, μιας ζωής μυθιστορηματικών διαστάσεων. Που άρχισε το 1907 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όταν ο Κωνσταντίνος Κουτσούδης, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, αντίκρισε για πρώτη φορά το φως του κόσμου. Ενός κόσμου που έμελλε να τον κατακτήσει με το μοναδικό ταλέντο και τη διορατικότητά του.

Αν και γόνος ευκατάστατης οικογένειας βαμβακεμπόρων, και παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες του πατέρα του να τον «επιστρατεύσει» στην οικογενειακή επιχείρηση, από νωρίς εκείνος ήξερε ότι ο πραγματικός προορισμός του ήταν να γίνει εραστής της τέχνης – σε κάθε μορφή της.

Tο 1928 άνοιξε τα φτερά του και ήρθε στην Αθήνα με πολύτιμο εφόδιο μια συστατική επιστολή του Κ.Π. Καβάφη, που ήταν αρκετή για να μπει στα σαλόνια των διανοουμένων της εποχής και να συναναστραφεί με κορυφαίες προσωπικότητες, όπως ο Αγγελος Σικελιανός, που τον θεωρούσε δάσκαλό του, ο Κωστής Παλαμάς, ο Δημήτρης Μητρόπουλος κ.ά. Με προτροπή του τελευταίου και αφού είχε κάνει τα πρώτα του βήματα στον χορό, έφυγε για το Βερολίνο, όπου αφιερώθηκε στο μπαλέτο και αναδείχθηκε ανάμεσα στους κορυφαίους χορευτές εκείνης της περιόδου.

Αν και η Αμερική ήταν καθοριστικός σταθμός στο ταξίδι της ζωής του, το Παρίσι ήταν αυτό που σημάδεψε την πορεία του. Εχοντας παρακολουθήσει μαθήματα τέχνης στη Σορβόννη, λίγα χρόνια πριν τον πόλεμο ενώ περπατά στην περιοχή του Champs Elysees θα σταματήσει μπροστά στη βιτρίνα μιας μικρής γκαλερί όπου δέσποζε ένας πίνακας. Ηταν η «Μελαγχολία» του Τζόρτζιο ντε Κίρικο που μαγνήτισε το βλέμμα του Ιόλα και στάθηκε η αφορμή να αλλάξει ο καλλιτεχνικός προσανατολισμός του.

Τον Σεπτέμβριο του 1945 εγκαινίασε την πρώτη γκαλερί του στη Ν. Υόρκη, εκθέτοντας έργα Ευρωπαίων σουρεαλιστών όπως οι Ρενέ Μαγκρίτ, Μαξ Ερνστ, Ντε Κίρικο κ.ά. Μια έκθεση που σημείωσε τεράστια επιτυχία, δείχνοντας από τότε τη διορατικότητα του Ιόλα. Κάπως έτσι, λίγο αργότερα «ανακάλυψε» και ανέδειξε τον Αντι Γουόρχολ και πολλούς ακόμη άσημους εκείνη την εποχή καλλιτέχνες, δίνοντας παράλληλα «διεθνές διαβατήριο» σε ορισμένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της χώρας μας, όπως οι Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Μόραλης, Τσαρούχης, Τάκις, Τσόκλης, Ακριθάκης, Φασιανός και άλλοι.

Ο Ιόλας ανέπτυξε μια αλυσίδα από Alexander Iolas Galleries στη Γενεύη, στο Παρίσι, στο Μιλάνο, στη Ζυρίχη, στη Μαδρίτη και τη Ρώμη, ενώ συνεργάστηκε και με ορισμένες γκαλερί στην Ελλάδα. Με τα χρόνια διαμόρφωσε μια τεράστια προσωπική συλλογή, ενώ αναδείχθηκε σε μία από τις πλέον επιδραστικές μορφές στον χώρο της παγκόσμιας τέχνης.

Η κατοικία-μουσείο της Αγίας Παρασκευής ήταν ένας τόπος συνδεδεμένος με αναμνήσεις από τη σχετικά νεαρή ηλικία του και τα ελληνικά καλοκαίρια που περνούσε εκεί.

Η αρχική έκταση που αποκτήθηκε τη δεκαετία του ’50 έφτανε τα 40 στρέμματα. Μέσα σε αυτήν χτίστηκε το πρώτο οικογενειακό σπίτι, που δεν είχε καμία σχέση με τη μετέπειτα βίλα. Εκεί ο Ιόλας διέμενε μαζί με την οικογένεια του αδελφού του Δημήτρη Κουτσούδη, συνήθως για ένα-δύο μήνες τα καλοκαίρια.

Σε άλλο τμήμα του κτήματος χτίστηκαν σπίτια από τις αδελφές του Νίκη Στάιφελ και Ηρώ Ξενάκη, ενώ ένα μεγάλο μέρος δωρήθηκε αργότερα στον Δήμο Αγίας Παρασκευής με την προοπτική να γίνει πλατεία με γλυπτά. Ετσι, από το αρχικό κτήμα η οικία Ιόλα κράτησε περί τα 6,5 στρέμματα, με ελιές, ευκάλυπτους και άλλα δένδρα και φυτά.

Για να φτάσει η βίλα στη σημερινή μορφή της έγιναν επτά επεκτάσεις από το 1959 μέχρι το 1974 από διαφορετικούς αρχιτέκτονες. Την καθοριστική αρχική μορφή ωστόσο τόσο του ακινήτου όσο και του περιβάλλοντος χώρου με τους πλακόστρωτους διαδρόμους έδωσε ο σπουδαίος Δημήτρης Πικιώνης, ο άνθρωπος που «συνομιλούσε» με κάθε πέτρα πριν αυτή τοποθετηθεί στο έδαφος.

Ο δεύτερος όροφος προστέθηκε με ευθύνη του αρχιτέκτονα Εμμανουήλ Καραντηνού με στόχο τη δημιουργία ενός μεγάλου εκθεσιακού χώρου, δύο υπνοδωματίων και της εμβληματικής μαρμάρινης βιβλιοθήκης, με το τραπέζι διά χειρός του θρυλικού Ιταλού γλύπτη Nοβέλο Φινότι. Η τελική προσθήκη έγινε το 1974 προκειμένου να φιλοξενηθεί ένα τεράστιο έργο του Χιλιανού ζωγράφου Ρομπέρτο Μάτα.

Στο εσωτερικό σταδιακά διαμορφώθηκαν τα θεματικά σαλόνια -με το ροζ μάρμαρο που φιλοξενούσε έργα του Πικάσο, το Αιγυπτιακό, το Ελληνικό με τις σπάνιες αρχαιότητες, το Βυζαντινό με τις εικόνες και τα θρησκευτικά αντικείμενα-, που συνδέονταν με τους υπόλοιπους χώρους μέσα από πόρτες με φύλλα χρυσού τις οποίες είχε φιλοτεχνήσει ο Ιωάννης Καρδαμάς.

Η βίλα έφτασε έτσι τα 1.751 τ.μ., αλλά οι αλλαγές συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος, καθώς οι εσωτερικές αναδιατάξεις και αναμορφώσεις, ανάλογα με τα έργα τέχνης, αποτελούσαν ένα διαρκές δημιουργικό στοίχημα για τον εμβληματικό συλλέκτη.

Το 1976, με τον θάνατο του Μαξ Ερνστ, ο Ιόλας έκλεισε τις γκαλερί του, όπως είχε υποσχεθεί στον επιστήθιο φίλο του, και άρχισε να σκέφτεται σοβαρά τη μόνιμη εγκατάστασή του στην Ελλάδα. Κάτι που έγινε λίγο αργότερα, όταν εγκατέλειψε την κοσμική ζωή και τα θορυβώδη πάρτυ της Νέας Υόρκης και του Λονδίνου για να επιστρέψει στο προσωπικό του ησυχαστήριο, φέρνοντας μαζί του και τη μοναδική συλλογή με 10.000 έργα τέχνης και σπάνια αντικείμενα.

Οι συκοφαντίες

Ωστόσο, όταν άρχισε να απλώνεται το κύμα συκοφάντησης σε βάρος του, τα φώτα έσβησαν και εκείνος σχεδόν απομονώθηκε. Καταβεβλημένος, εγκατέλειψε τη βίλα και την Ελλάδα και στις 8 Ιουνίου 1987, αυτός για τον οποίο ο Ερνστ είχε πει ότι «μπορεί να πάει κόντρα στους θυμωμένους ωκεανούς», υπέκυψε στη δύναμη της «αρρώστιας του αιώνα» σε νοσοκομείο της Ν. Υόρκης.

Ελλείψει διαθήκης, κληρονόμοι εξ αδιαιρέτου βρέθηκαν η αδελφή του Νίκη Στάιφελ και η ανιψιά του Ελένη Κουτσούδη-Ιόλα. Οι δύο πλευρές δεν συμφώνησαν και η διαδικασία κράτησε 10 χρόνια. Στο διάστημα αυτό η βίλα έμεινε αφύλακτη και έγινε μια πρωτοφανής λεηλασία με διαδοχικές «αφαιρέσεις» αντικειμένων, αλλά και κλοπές. Για την παράνομη εξαγωγή πολλών από τους θησαυρούς του Ιόλα στο εξωτερικό κατηγορήθηκε η Στάιφελ, αλλά η ποινική δίωξη που ασκήθηκε έπαυσε με τον θάνατό της.

Παράλληλα, το ακίνητο και το κτήμα πουλήθηκε στον εργολάβο Σπύρο Γεωργίου, ο οποίος το αγόρασε με στόχο την απόδοση της βίλας στον δήμο, με την προϋπόθεση ότι θα του επέτρεπαν να αξιοποιήσει μέρος της έκτασης.

Το όραμα

Εκτοτε και για μια 15ετία η υπόθεση ενεπλάκη στα δικαστήρια και στα γρανάζια της γραφειοκρατίας, ενώ η βίλα παραδόθηκε στη φθορά του χρόνου και στις ορέξεις βανδάλων και ληστών. Η μετέπειτα εικόνα της, άδεια από τα αριστουργήματα που φιλοξενούσε, με εξαίρεση όσα δεν μπορούσαν να «σηκώσουν», όπως τα μαρμάρινα τραπέζια και ένα έργο του Τάκι βάρους 800 κιλών, με γκράφιτι στους τοίχους, κατεστραμμένους, σκοτεινούς και βρώμικους όλους τους χώρους, δεν θύμιζε σε τίποτα το λαμπερό παρελθόν της.

Για τον στόχο του Δήμου Αγίας Παρασκευής να αναδείξει τη βίλα Ιόλα σε μουσείο και χώρο πολλαπλών πολιτιστικών δραστηριοτήτων, μίλησε στο «ΘΕΜΑ» ο δήμαρχος Γιάννης Μυλωνάκης.

Όπως αναφέρει «στο πλαίσιο της προτεραιότητας που δίνουμε ως νέα δημοτική αρχή, στην ενίσχυση της πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης μας, στοχεύουμε στην αξιοποίηση και αναβάθμιση ακινήτων μας, προκειμένου να τα αναδείξουμε ως πολιτιστικά τοπόσημα, που θα λειτουργήσουν ως πόλος έλξης για επισκέπτες από όλη την Αττική. Ένα από αυτά είναι και η Βίλα Ιόλα, όπου αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη εργασίες αποκατάστασης του χώρου προκειμένου να λειτουργήσει ως Μουσείο και χώρος πολλαπλών πολιτιστικών δραστηριοτήτων».

Ο κ. Μυλωνάκης επισημαίνει ότι «πρόκειται για ένα ακίνητο για την αγορά του οποίου ο Δήμος μας δαπάνησε αρκετά χρήματα, για αυτό, για εμάς, είναι πολύ κρίσιμο να αξιοποιηθεί με τρόπο που θα είναι βιώσιμο, επ΄ωφελεία του Δήμου και θα λειτουργήσει προσθετικά στην αναβάθμιση του πολιτιστικού προϊόντος της πόλης». Ο Δήμαρχος είχε μάλιστα πρόσφατα συνάντηση με την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη «με την οποία συμφωνήσαμε στη δρομολόγηση κοινών συνεργειών και δράσεων εξωστρέφειας, με όχημα και συνεργασίες με άλλα Μουσεία, φορείς και Ιδρύματα της Αττικής που ήδη έχουν εκδηλώσει τη διάθεσή τους να συνεισφέρουν». Με αυτόν τον τρόπο, όπως υποστηρίζει, «η πόλη μας θα αποκτήσει μία διαρκή και αναγνωρίσιμη πολιτιστική ταυτότητα και ο πολιτισμός θα αναδειχθεί σε ένα από τα βασικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της Αγίας Παρασκευής».

Το χρονικό της απόκτησης του ακινήτου από τον ∆ήµο Αγίας Παρασκευής περιέγραψε, µιλώντας στο «ΘΕΜΑ», ο αντιδήµαρχος Αξιοποίησης και ∆ιαχείρισης ∆ηµοτικής Περιουσίας Σωτήρης Παπαµιχαήλ: «Η προσπάθεια απόκτησης ξεκίνησε το 1997 επί δηµαρχίας του αειµνήστου Σταύρου Κώτση. Ο χαρακτηρισµός της οικίας του Αλεξάνδρου Ιόλα ως ιστορικού διατηρητέου νεότερου µνηµείου έγινε τον Αύγουστο του 1998, όταν υπουργός Πολιτισµού ήταν ο Ευάγγελος Βενιζέλος.

Τον Απρίλιο του 2001, επί δηµαρχίας Β. Γιαννακόπουλου, ελήφθη η απόφαση του ∆ηµοτικού Συµβουλίου για απαλλοτρίωση του χώρου από το ΥΠΠΟ στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυµπιάδας (2000-2004), η οποία κηρύχθηκε µεν, τον Οκτώβριο του 2002, µε δηµόσια δαπάνη 9 εκατ. ευρώ (επί θητείας στο ΥΠΠΟ του Ευάγγελου Βενιζέλου), αλλά εν συνεχεία, τον Αύγουστο του 2004, ανακλήθηκε. Το καλοκαίρι του 2007 εγκρίθηκε από το ΥΠΠΟ, επί θητείας του Γιώργου Βουλγαράκη, η απευθείας αγορά του ακινήτου µε δηµόσια δαπάνη 9 εκατ. ευρώ, η οποία δεν ολοκληρώθηκε.

Το 2017, επί δηµαρχίας Ι. Σταθόπουλου, ελήφθη η απόφαση του ∆ηµοτικού Συµβουλίου για απευθείας αγορά από τον ∆ήµο Αγίας Παρασκευής έναντι ποσού 3 εκατ. ευρώ σε 6 ετήσιες δόσεις, η οποία και ολοκληρώθηκε, οπότε το ακίνητο περιήλθε οριστικά στην κυριότητα του δήµου τον ∆εκέµβριο 2022», επισήµανε.

Φωτογραφίες από τις εργασίες

Η διαμόρφωση

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το 2018 η μελέτη με τίτλο “Δημιουργική επανάχρηση ιδιοκτησίας Ιόλα” εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ, με φορέα υλοποίησης το Δήμο Αγίας Παρασκευής.

Βασική επιδίωξη, με βάση τη μελέτη, είναι η διατήρηση της υπάρχουσας μορφής του κτηρίου (διαμερισματοποίηση) στο πνεύμα ενός μουσείου μοντέρνας τέχνης. Η διάταξη των εννέα αιθουσών στο ισόγειο θα προσφέρει κυκλική ροή των επισκεπτών. Η αίθουσα της τραπεζαρίας, με το μαρμάρινο τραπέζι, θα διαμορφωθεί σε αίθουσα συσκέψεων και συνεδριάσεων. Το υπνοδωμάτιο του Ιόλα, δίπλα στην κυρία είσοδο, θα φιλοξενήσει χώρους γραφείων, ενώ στην προσθήκη της ανατολικής πλευράς του κτηρίου, στο χώρο της κουζίνας και στο νεότερο υπνοδωμάτιο του Ιόλα, θα δημιουργηθεί εντευκτήριο/ κυλικείο που θα εξυπηρετεί τους επισκέπτες.

Στον όροφο, η μεγάλη αίθουσα, όπου βρισκόταν και το έργο του Τάκι, θα μετατραπεί σε αίθουσα πολλαπλών χρήσεων (θεάτρου, κινηματογράφου, εκδηλώσεων). Διατηρείται ο χώρος της βιβλιοθήκης με ίδια χρήση, ενώ στον όροφο της προσθήκης θα δημιουργηθούν δύο μικροί ξενώνες φιλοξενίας καλλιτεχνών.

Όπως τονίζεται, οι παρεμβάσεις δεν πρέπει να αλλοιώσουν τις εξωτερικές όψεις του κτηρίου αλλά και του εσωτερικού διακόσμου (ορθομαρμαρώσεις), ενώ θα διατηρηθούν και θα συντηρηθούν τα στοιχεία εξοπλισμού του κήπου (τραπέζια, καθιστικά κ.ά.).

Τον Μάρτιο του 2023, επί της θητείας του προηγούμενου Δημάρχου Βασίλη Ζορμπά, υπογράφτηκε η σύμβαση μεταξύ του Δήμου Αγίας Παρασκευής με την εταιρεία «Στάθης Κοκκίνης Τεχνολογία 2020 Α.Ε.», για την εκτέλεση εργασιών δημιουργικής επανάχρησης του ακινήτου.

Σχεδόν δύο χρόνια μετά, οι εργασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, ωστόσο το εγχείρημα είναι δύσκολο, δεδομένου ότι το ακίνητο έχει πολλές ιδιαιτερότητες λόγω και των διαδοχικών επεκτάσεων σε διάφορες χρονικές περιόδους. Έτσι, πέραν της πλήρους ανακαίνισης στο πλαίσιο της οποίας έχουν αποξηλωθεί τα πάντα, είναι αναγκαία και η αντιμετώπιση άλλων προβλημάτων.

Αυτή την περίοδο, πάντως, ολοκληρώνεται το σκέλος που αφορά σε ενισχύσεις στατικού χαρακτήρα και ακολουθούν ηλεκτρολογικές και αρχιτεκτονικές εργασίες.

Όπως τονίζεται από πηγές του Δήμου, στόχος είναι η αξιοποίηση και ψηφιακής τεχνολογίας στη λειτουργία του ακινήτου καθώς και η ανάδειξη-αξιοποίηση του περιβάλλοντος χώρου.

Όσον αφορά τον προϋπολογισμό του έργου, ανέρχεται σε 4,2 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση που έχει εξασφαλιστεί από το Πρόγραμμα Αντώνης Τρίτσης και το ΕΠΑΝΕΚ.

Με βάση το χρονοδιάγραμμα, η βίλα Ιόλα, στη νέα της μορφή, αναμένεται να ανοίξει τις πύλες της για το κοινό περί τα τέλη της χρονιάς με αρχές της επόμενης.

Πηγή: protothema.gr

—

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του https://www.aparaskevi-images.gr/, στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr  Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook  ή στο  X(Twitter).

Απαγορεύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο η χρήση ή η αναπαραγωγή των άρθρων και των φωτογραφιών της ιστοσελίδας aparaskevi-images.gr, σε οποιοδήποτε μέσο χωρίς να αναγράφεται η πηγή προέλευσης. Η χρήση και η αναπαραγωγή αυτών για εμπορικούς σκοπούς απαιτεί την έγγραφη άδεια του ιδιοκτήτη και κατόχου των αντιστοίχων δικαιωμάτων.

Το φιλμ ανοίγει με πλάνα από τους πρόποδες του Υμηττού ίσως από την περιοχή των Σπάτων, του Γέρακα, των Γλυκών Νερών, ή της Παιανίας.

Ο φακός ακολουθεί ένα μέλος της συντροφιάς καθώς μαζεύει ένα τσαμπί σταφύλι από ένα αμπέλι και ακολούθως ένα κάρο γεμάτο κοφίνια με σταφύλια που καθώς οδεύει προς το πατητήρι περνά από χωράφια με ελαιόδεντρα, το ξυλουργείο των αδελφών Δήμου, χαρίζοντάς μας πλάνα από την τότε μορφή της περιοχής.

Η συντροφιά συνεχίζει οδικώς προς την Μονή του Αγίου Ιωάννου του Κυνηγού ή Μονή Φιλοσόφων, που βρίσκεται σε δασώδες πλάτωμα στην βόρεια κορυφογραμμή του Υμηττού. Πλάνα από τον κύριο πυλώνα του μοναστηριού με την βαριά ξύλινη είσοδο και ακολούθως από την κύρια είσοδο του ναού όπου δεσπόζει το καμπαναριό και ο ανάγλυφος διάκοσμος.

Στην συνέχεια του φιλμ λήψεις από τον προαύλιο χώρο της μονής με τα λιθόκτιστα κελιά των μοναχών, και της νότιας πρόσοψής του ιερού ναού όπου ο φακός περνά από την δεύτερη είσοδο του ναού, τον οκταγωνικό τρούλο, τη στοά μπροστά από τον νάρθηκα και τον μαρμάρινο κιονίσκο με τις αρές (κατάρες για τους καταπατητές των άμπελων της μονής) μπροστά από την στοά.

Το φιλμ κλείνει με πλάνα από τον προαύλιο χώρο όπου τα μέλη της συντροφιάς συνομιλούν με γυναίκες που φροντίζουν το μοναστήρι, με τελευταίο πλάνο τα μέλη της συντροφιάς να επιβιβάζονται στο παρκαρισμένο όχημα.

Πηγή: http://www.aylonfilmarchives.com/ Αρχείο Dr. Γ. Χατζηδάκη

—

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του https://www.aparaskevi-images.gr/, στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook  ή στο X (Twitter).

Απαγορεύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο η χρήση ή η αναπαραγωγή των άρθρων και των φωτογραφιών της ιστοσελίδας aparaskevi-images.gr, σε οποιοδήποτε μέσο χωρίς να αναγράφεται η πηγή προέλευσης. Η χρήση και η αναπαραγωγή αυτών για εμπορικούς σκοπούς απαιτεί την έγγραφη άδεια του ιδιοκτήτη και κατόχου των αντιστοίχων δικαιωμάτων.

Σε audiobook κυκλοφορεί η βιογραφία «Ο θείος μου ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΙΟΛΑΣ-Ο άνθρωπος πίσω από τον Μύθο» της ανηψιάς του Ελένης Κουτσούδη-Ιόλα

Βασισμένο στη βιογραφία που έγραψε η Ελένη Κουτσούδη-Ιόλα,
το audiobook «Ο θείος μου ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΙΟΛΑΣ-Ο άνθρωπος πίσω από τον Μύθο» αφηγείται την πορεία μιας θρυλικής προσωπικότητας.

Στο συναρπαστικό βιβλίο της «Ο θείος μου ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΙΟΛΑΣ – Ο άνθρωπος πίσω από τον Μύθο», η συγγραφέας και Κλινική Ψυχολόγος Ελένη Κουτσούδη-Ιόλα διηγείται με γλαφυρό και εμπεριστατωμένο τρόπο τη ζωή μιας από τις σημαντικές προσωπικότητες της διεθνούς εικαστικής σκηνής.

Προσεγγίζοντας τον Αλέξανδρο Ιόλα με ιδιαίτερη ευαισθησία και παραθέτοντας ενδιαφέροντα περιστατικά και τεκμήρια που καταρρίπτουν μύθους και εικασίες, η αγαπημένη του ανιψιά μας προσκαλεί να ανακαλύψουμε την αλήθεια μιας άκρως επιδραστικής και έντονης προσωπικότητας που άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στον κόσμο της τέχνης.

Η ιστορία ζωντανεύει στο ομώνυμο audiobook που διατίθεται με τη φωνή της ηθοποιού Λήδας Καπνά, σε ένα ιδιαίτερο αφήγημα διάρκειας 9 ωρών και 20 λεπτών που είναι διαθέσιμο αποκλειστικά μέσα από την πλατφόρμα του Bookvoice.gr.

Δεν χωρούσε σε κουτάκια

Ο Αλέξανδρος Ιόλας ήταν μια πολυσύνθετη προσωπικότητα που δεν χωρούσε σε κουτάκια. Διέθετε εξαιρετική ευστροφία που τον οδηγούσε πάντα με επιτυχία στο επόμενο στάδιο. Μέχρι το 1976, τήρησε πιστά την εντολή «Αύξου αεί» που του έδωσε ο πνευματικός του πατέρας, Άγγελος Σικελιανός. Στην τελευταία φάση όμως, η πυξίδα του έχασε τον αληθή Βορρά. Αποφάσισε να εγκαταλείψει την Καλυψώ, αρνούμενος το δώρο της αθανασίας που του προσέφερε και επέλεξε την επιστροφή στην Ιθάκη, που δεν του δώριζε παρά έναν «εσφαλμένο και απατηλό προορισμό». Έτσι, ο άσωτος υιός, ο επαναστάτης, επέστρεψε στην Ελλάδα, μία χώρα που έμελλε να γίνει για εκείνον ο τόπος της αυτοεκπληρούμενης προφητείας του.

Το audiobook «Ο θείος μου ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΙΟΛΑΣ – Ο άνθρωπος πίσω από τον Μύθο» είναι διαθέσιμο μέσα από την ιστοσελίδα και το app του Bookvoice.gr.

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα:

Η Ελένη Κουτσούδη-Ιόλα, ανιψιά του Αλέξανδρου Ιόλα, γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε Κλινική Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, εξειδικεύτηκε στην Οικογενειακή Θεραπεία και ίδρυσε το Θεραπευτικό Εργαστήρι Οικογενειακών Σχέσεων, στο οποίο πρωτοστάτησε για 25 χρόνια. Την ενδιέφερε ιδιαίτερα το εκπαιδευτικό κομμάτι και διεξήγαγε Κλινικά Προγράμματα Συστημικής Προσέγγισης καθώς και Αξιολογήσεις Προσωπικότητας σε φοιτητές ψυχολογίας. Μέχρι σήμερα αφιερώνει τον χρόνο της στην εποπτεία ψυχοθεραπευτών.

Από το 2018 ασχολείται και με τη συγγραφή. Το βιβλίο «Ο θείος μου ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΙΟΛΑΣ – Ο άνθρωπος πίσω από τον Μύθο» είναι το πρώτο έργο της που δημοσιεύεται.

Πηγή: newsbomb.gr

—

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του www.aparaskevi-images.gr , στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook  ή στο Twitter.

Απαγορεύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο η χρήση ή η αναπαραγωγή των άρθρων και των φωτογραφιών της ιστοσελίδας aparaskevi-images.gr, σε οποιοδήποτε μέσο χωρίς να αναγράφεται η πηγή προέλευσης. Η χρήση και η αναπαραγωγή αυτών για εμπορικούς σκοπούς απαιτεί την έγγραφη άδεια του ιδιοκτήτη και κατόχου των αντιστοίχων δικαιωμάτων.

Ανδρέας Μανωλικάκης: Συνέντευξη στο athensvoice με αφορμή το βιβλίο «Στα Φώτα. Η πορεία στο θρυλικό Actors Studio και άλλες ιστορίες ζωής» (εκδόσεις Αρμός)

Συναντιόμαστε με τον Ανδρέα Μανωλικάκη στο Breeze Cafe, στην Αγία Παρασκευή, στη θέση του οποίου όταν ήταν μικρός, μου λέει, βρισκόταν το καφενείο «Εθνικό», πίσω από το ιστορικό θερινό σινεμά Αμαρυλλίς. Αυτή είναι η περιοχή στην οποία μεγάλωσε, πριν φύγει πρώτα για το Παρίσι, όπου σπούδασε στη Διεθνή Σχολή Μιμικής του Μαρσέλ Μαρσό, και ύστερα για τη Νέα Υόρκη, όπου έγινε διά βίου μέλος του θρυλικού Actors Studio. Μαθητεύοντας κοντά σε δασκάλους όπως ο Λι Στράσμπεργκ και η Έλεν Μπέρστιν, ο Μανωλικάκης επιπλέον έκανε σε βάθος τις δικές του έρευνες επάνω στο Σύστημα του Στανισλάβσκι και τη Μέθοδο, τόσο που οι πρόεδροι του Actors Studio, Έλεν Μπέρστιν, Χάρβεϊ Καϊτέλ και Αλ Πατσίνο, τον θεώρησαν ως μια σοβαρή υποψηφιότητα για τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Actors Studio.

Πρώην πρόεδρος του Actors Studio Drama School στο Pace University, ο Μανωλικάκης είχε ως μαθητές ηθοποιούς όπως ο Μπάντλεϊ Κούπερ. Σήμερα συνεχίζει να διδάσκει σκηνοθεσία και υποκριτική έχοντας τη βάση του στη Νέα Υόρκη και επισκεπτόμενος συχνά την Ελλάδα, για να κάνει σεμινάρια υποκριτικής και ανάλυσης κειμένου στη Σχολή Μωραΐτη και την Ελληνοαμερικανική Ένωση αντίστοιχα. Σε μία από αυτές τις επισκέψεις του, δέχτηκε να μιλήσει στην ATHENS VOICE για το νέο του αυτοβιογραφικό βιβλίο, «Στα φώτα», που κυκλοφόρησε πρόσφατα.

Το πρώτο σας βιβλίο, με τίτλο «Στα φώτα», που κυκλοφόρησε φέτος τον Απρίλιο από τις Εκδόσεις Αρμός, είναι μια εκ βαθέων σειρά συνομιλιών με τη δημοσιογράφο Νατάσα Μπαστέα για τη ζωή και τις σπουδές σας, αρχικά στην Αθήνα και το Παρίσι και τελικά την πορεία σας στη Νέα Υόρκη και τη σχέση σας με το Actors Studio. Πώς ξεκίνησε αυτό το πρότζεκτ;

Το βιβλίο ξεκίνησε, όπως πολύ σωστά είπατε, μέσα από πολλές συζητήσεις με τη Νατάσα Μπαστέα, αλλά και τη δική μου ανάγκη να μοιραστώ όσα έχω ζήσει σε αυτές τις μεγάλες πόλεις. Ήθελα να μοιραστώ πράγματα που αφορούν τη ζωή και την Τέχνη, άρα ο τίτλος «Στα φώτα» αναφέρεται στα φώτα της ζωής και της Τέχνης. Ήταν μια από κοινού διαδικασία, μας πήρε τουλάχιστον δύο χρόνια. Αυτό που ήθελα περισσότερο να έχει μέσα το βιβλίο ήταν περιστατικά από τη ζωή, στιγμιότυπα από συναντήσεις με σημαντικούς ανθρώπους του θεάτρου (τόσο στη Γαλλία όσο και στην Αμερική), την εμπειρία μου ως ηθοποιός στο Broadway και την πορεία μου στο Actors Studio. Πρόκειται για ένα βιβλίο που δεν προορίζεται μόνο για ανθρώπους του θεάτρου, αλλά για οποιονδήποτε αναγνώστη θέλει να παρακολουθήσει μια πορεία ζωής, όπου η θέληση, η σκληρή δουλειά, το πάθος και βέβαια η καλή τύχη οδηγούν έναν άνθρωπο στο να κάνει τα όνειρά του πραγματικότητα.

Ξεκινήσατε τις σπουδές σας στην Αθήνα, στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης του Καρόλου Κουν. Πώς ήταν η εμπειρία σας εκεί;

Όχι ιδιαίτερα καλή. Από παιδαγωγικής απόψεως, απαράδεκτη. Οι συνθήκες ήταν καταπιεστικές. Υπήρχαν κακοποιήσεις όπως βρισίματα, προσβολές, απαρχαιωμένες αντιλήψεις, ευνοούμενοι και παραγκωνισμένοι κ.λπ. Όσον αφορά το καλλιτεχνικό κομμάτι, ήταν σχετικά καλύτερη από άλλες Σχολές —όχι, βέβαια, η καλύτερη από όλες, καθώς υπήρχαν η Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και η Σχολή του Πέλου Κατσέλη, για να αναφέρω δύο— οπότε έπαιρνες ορισμένες πληροφορίες οι οποίες όμως δεν ήταν αρκετές. Μάθαινες πάρα πολλές γενικότητες. Ξεχώριζες το πάθος του ίδιου του Κουν (τον οποίο δεν έτυχε να έχω δάσκαλο, γιατί όταν ήμουν εγώ εκεί είχε πια σταματήσει να διδάσκει) μέσα από τις σκηνοθεσίες του, τις συνεντεύξεις του και ορισμένες πρόβες που είχα την τύχη να παρακολουθήσω.

Έτσι παίρνετε την απόφαση να πάτε στο Παρίσι, στη Σχολή Μιμικής του Μαρσέλ Μαρσό. Φαντάζομαι θα ήταν μια μοναδική εμπειρία το να μαθητεύσετε στον διασημότερο μίμο όλων των εποχών.

Ήταν σίγουρα μια μοναδική εμπειρία. Ήταν υπέροχος άνθρωπος. Πράος, γαλήνιος, σαν σοφός με μια πάρα πολύ ήρεμη ενέργεια, ακριβώς το αντίθετο από αυτό που γινόταν επάνω στη σκηνή, όπου ήταν πάντα σε μεγάλη ένταση και γεμάτος ενέργεια. Ήταν επίσης ένας πάρα πολύ καλός δάσκαλος. Ήταν μεγάλο μάθημα η γνωριμία μου με αυτόν τον άνθρωπο και αυτά που έμαθα στο περιορισμένο διάστημα που μαθήτευσα κοντά του. Δεν θέλησα να καθίσω παραπάνω, για να μη στιλιζαριστώ. Στο Παρίσι αρχικά είχα γραφτεί στο τμήμα θεάτρου στο Πανεπιστήμιο Paris VIII-Vincennes. Επίσης, φοίτησα στο ατελιέ του Ανδρέα Βουτσινά, ο οποίος ήταν κι αυτός μεγάλος δάσκαλος.

Διαβάστε τη συνέχεια της συνέντευξης …

—

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του www.aparaskevi-images.gr , στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook  ή στο Twitter.

Απαγορεύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο η χρήση ή η αναπαραγωγή των άρθρων και των φωτογραφιών της ιστοσελίδας aparaskevi-images.gr, σε οποιοδήποτε μέσο χωρίς να αναγράφεται η πηγή προέλευσης. Η χρήση και η αναπαραγωγή αυτών για εμπορικούς σκοπούς απαιτεί την έγγραφη άδεια του ιδιοκτήτη και κατόχου των αντιστοίχων δικαιωμάτων.

Φωτογραφίες λεωφορείων με εισπράκτορα στην παλιά Αθήνα. Εισιτήριο 1 δραχμή και αργότερα 30-50 Δρχ. Αργότερα ένας πορτοκαλί κλειδωμένος κουμπαράς με σχισμή για τα ψιλά που κοιτούσε ο οδηγός και αν είχε ουρές, κουμπιά, βοτσαλάκι, κέρμα κλπ

Στα παλιά λεωφορεία της Αθήνας οι συζητήσεις έδιναν και έπαιρναν όπως θυμούνται νοσταλγικά όσοι τα έζησαν. Ο κόσμος μιλούσε ελεύθερα στον διπλανό του σαν να ήταν παλιοί γνώριμοι. Το μόνο που διέκοπτε τη συζήτηση ήταν η φωνή του εισπράκτορα που ζητούσε να δει τα εισιτήρια, μετρώντας παράλληλα κεφάλια.

Πότε όμως έκαναν πρώτη φορά την εμφάνισή τους στην Αθήνα;

Τότε που τα λεωφορεία είχαν εισπράκτορα και το εισιτήριο 1 δραχμή
Στις αρχές του 20ου αιώνα, το κράτος είχε δώσει άδειες για την λειτουργία των αστικών συγκοινωνιών σε ιδιώτες λεωφορειούχους, οι οποίοι, το 1952, ίδρυσαν έξι Κοινά Ταμεία Εκμετάλλευσης Λεωφορείων, τα ΚΤΕΛ, που λειτουργούσαν υπό την εποπτεία του – από το 1941 ιδρυθέντα – Οργανισμού Ελέγχου Αστικών Συγκοινωνιών.

Ακόμη, το 1929 ιδρύθηκε η Ηλεκτρική Εταιρεία Μεταφορών (ΗΕΜ) που είχε ως αρμοδιότητα να λειτουργήσει τραμ, τρόλλεϋ και λεωφορεία στις κεντρικές περιοχές της Αθήνας και του Πειραιά, αλλά από το 1956 περιορίστηκε στα τρόλλεϋ, για να καταργηθεί τελικά το 1970 και να δώσει τη θέση της στον σημερινό ΗΛΠΑΠ.

Το 1961 ιδρύεται η πρώτη κρατική εταιρεία αστικών συγκοινωνιών με την επωνυμία Αστικές Συγκοινωνίες Περιοχής Αθηνών (ΑΣΠΑ), γνωστή και ως 7ο Κ.Τ.Ε.Λ., ενώ τελικά, το 1977, αφαιρούνται δια νόμου οι άδειες λειτουργίας Αττικής Συγκοινωνίας από τους ιδιώτες ιδιοκτήτες λεωφορείων.

Τότε ιδρύονται η Επιχείρηση Αστικών Συγκοινωνιών (η οποία καταργήθηκε το 1992) και ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών για το σχεδιασμό, το συντονισμό και την εποπτεία του όλου συστήματος συγκοινωνιών της Πρωτεύουσας, που το 1993 έγινε ο σημερινός ΟΑΣΑ (Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών) με τις ίδιες αρμοδιότητες.

Το 1994 ιδρύθηκε η Εταιρεία Θερμικών Λεωφορείων (ΕΘΕΛ), σκοπός της οποίας είναι η εκτέλεση και εκμετάλλευση του συγκοινωνιακού έργου με θερμικά λεωφορεία, στην περιοχή αρμοδιότητας του ΟΑΣΑ.

Πηγή: xiromeropress.gr

—–

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του www.aparaskevi-images.gr , στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook  ή στο Twitter.

Απαγορεύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο η χρήση ή η αναπαραγωγή των άρθρων και των φωτογραφιών της ιστοσελίδας aparaskevi-images.gr, σε οποιοδήποτε μέσο χωρίς να αναγράφεται η πηγή προέλευσης. Η χρήση και η αναπαραγωγή αυτών για εμπορικούς σκοπούς απαιτεί την έγγραφη άδεια του ιδιοκτήτη και κατόχου των αντιστοίχων δικαιωμάτων.

Λεωφ. Μεσογείων 375

Δεν είναι πολλοί αυτοί που το γνωρίζουν αλλά στη Λεωφόρο Μεσογείων, στα όρια των δήμων Αγίας Παρασκευής και Χαλανδρίου υπάρχει το σπίτι ενός Μακεδονομάχου Στρατηγού, του Γεώργιου Τόμπρα. Παρότι το οικόπεδο της κατοικίας του ανήκει διοικητικά στο Χαλάνδρι, ο ίδιος συνδέθηκε με την Αγία Παρασκευή, το Δημοτικό Συμβούλιο της οποίας τον Ιούλιο του 2016 τίμησε τον αξιωματικό τοποθετώντας αναμνηστική πινακίδα μπροστά στο σπίτι όπου έζησε και πέθανε. Το όνομά του είναι γνωστό στο ευρύ κοινό της πόλης (στάση και οδός Τόμπρα), όμως η προσφορά του στη χώρα είναι μάλλον άγνωστη.

Ο ίδιος γεννήθηκε την 1-1-1878 στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας. Από μικρός ήλθε στην Ελλάδα και σπούδασε φαρμακοποιός στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο. Συγχρόνως από τις 31-3-1897 κατετάγη στον Ελληνικό στρατό που τελούσε τότε υπό επιστράτευση και τον Ιούνιο του 1900 πήρε τον βαθμό του ανθυπολοχαγού. Το 1905 πήγε στην τότε Τουρκοκρατούμενη Δυτική Μακεδονία για να συμμετάσχει ως εθελοντής στον Μακεδονικό αγώνα. Ξεκίνησε να πολεμά ως υπαρχηγός του υπολοχαγού (και μετέπειτα στρατηγού ) Κατεχάκη, σε συνεχείς και πολύμηνες μάχες σώμα με σώμα απέναντι στον τουρκικό στρατό και τις συμμορίες των Βουλγάρων κομιτατζήδων, μέσα στον βούρκο και στα έλη της περιοχής.

Επιστρέφει για λίγο στην Αθήνα και τον Νοέμβριο του 1906, η εν Αθήναις διοίκηση του Μακεδονικού Αγώνα, έχοντας εκτιμήσει τον ηρωισμό του και διατάσσει να επιστρέψει στην Μακεδονία ως αρχηγός σώματος, δρώντας στην περιοχή των Γιαννιτσών. Τον αναφέρει η Πηνελόπη Δέλτα στο έργο της «Τα μυστικά του Βάλτου». Το 1906 σε μάχη απέναντι στους Βουλγάρους στο σημερινό Αρχοντικό Κοζάνης τραυματίζεται βαρύτατα. Αφού βελτιώθηκε ελαφρά η υγεία του επέστρεψε στην Αθήνα για περαιτέρω ανάρρωση.

Τρεις μήνες μετά η εν Αθήναις διοίκηση του Μακεδονικού αγώνα τον κάλεσε και τον ερώτησαν εάν μπορούσε και εάν ήθελε να επαναλάβει την δράση του στην Μακεδονία, αφού λόγω κάποιων επιτυχιών των Τούρκων και των Βουλγάρων ο αγώνας είχε πάρει άσχημη τροπή. Οι θεράποντες ιατροί του το απέκλεισαν. Όμως ο Τόμπρας τους αγνόησε και επικεφαλής πλέον σώματος 100 ανδρών επιστρέφει στην Δ. Μακεδονία. Ακολουθούν συνεχείς νικηφόρες μάχες με αποκορύφωμα του καλοκαιριού το 1907 κοντά στην Καστοριά κατά την οποία εξοντώθηκε ένα ολόκληρο Βουλγαρικό τμήμα.

Στον πρώτο Βαλκανικό πόλεμο είναι και πάλι παρών στην πορεία προς την Μακεδονία, υπό τον Κατεχάκη. Επικεφαλής λόχου παίρνει μέρος στην Ελληνική νίκη στο Σαραντάπορο στις 10 Οκτωβρίου του 1912 και στις 19 Oκτωβρίου, στον δρόμο προς την Θεσσαλονίκη και πάλι αρχηγός λόχου επιτίθεται κατά οχυρωμένου Τουρκικού αποσπάσματος κοντά στα Γιαννιτσά. Παρών στην πρώτη γραμμή, τραυματίζεται ξανά σοβαρά και αναγκάζεται να επιστρέψει στην Αθήνα. Έκτοτε, σύμφωνα με την ιστοσελίδα vrilissianews.gr, λόγω αποδεδειγμένης αναπηρίας προσφέρει μόνο από διοικητικές θέσεις, τόσο στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο όσο και στην Μικρασιατική εκστρατεία.

Τιμάται με πλήθος από παράσημα και παίρνει συνεχείς προαγωγές φθάνοντας στον βαθμό του υποστρατήγου τον Μάρτιο του 1926. Στην Αγία Παρασκευή εγκαταστάθηκε το 1916, στην αρχή περιοδικά και μετά την αποστράτευσή του μόνιμα, μέχρι τον θάνατο του στις 20-4-1964. 

Πανελλήνιες εξετάσεις 1984 μέσα από ρεπορτάζ της ΕΡΤ με τον δημοσιογράφο Τάκη Ψαρίδη, έξω από το 1ο ΓΕΛ Αγίας Παρασκευής. Η αγωνία των γονιών παραμένει η ίδια όλα τα χρόνια και οι μαθητές δίνουν τον δικό τους αγώνα. Στο συγκεκριμένο ρεπορτάζ μπορείτε να δείτε πώς αντιμετώπιζαν τις Πανελλήνιες εξετάσεις οι μαθητές και οι γονείς της δεκαετίας του 1980.

Η ανάρτηση της ΕΡΤ σχετικά με το βίντεο:

“Ξεκινούν σήμερα οι Πανελλήνιες εξετάσεις στα Γενικά Λύκεια της χώρας με τους υποψήφιους να εξετάζονται στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Οι εξετάσεις για την εισαγωγή στα δημόσια πανεπιστήμια ξεκίνησαν ως θεσμός το 1964 από την κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου και έλαβαν την ονομασία τους ως “Πανελλήνιες” το 1980 με διάταγμα της κυβέρνησης Ράλλη και έχουν υποστεί αρκετές τροποποιήσεις μέσα στα χρόνια. Φέτος οι μαθητές των τεσσάρων ομάδων προσανατολισμού θα εξεταστούν συνολικά σε τέσσερα μαθήματα.

Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα ειδησεογραφικό ρεπορτάζ του δημοσιογράφου Τάκη Ψαρίδη για τις εξετάσεις του 1984. Στο συγκεκριμένο ρεπορτάζ μπορείτε να δείτε πώς αντιμετώπιζαν τις Πανελλήνιες εξετάσεις οι μαθητές και οι γονείς της δεκαετίας του 1980.

Το Αρχείο της ΕΡΤ εύχεται σε όλους τους υποψήφιους καλή επιτυχία!“

—–

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του www.aparaskevi-images.gr , στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook  ή στο Twitter.

Απαγορεύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο η χρήση ή η αναπαραγωγή των άρθρων και των φωτογραφιών της ιστοσελίδας aparaskevi-images.gr, σε οποιοδήποτε μέσο χωρίς να αναγράφεται η πηγή προέλευσης. Η χρήση και η αναπαραγωγή αυτών για εμπορικούς σκοπούς απαιτεί την έγγραφη άδεια του ιδιοκτήτη και κατόχου των αντιστοίχων δικαιωμάτων

–

Δημιουργός / Συλλογέας: Κουρουνιώτης Βύρων

Η Μαραθώνια πορεία Ειρήνης ξεκίνησε, ως εκδήλωση διαμαρτυρίας με αίτημα την Παγκόσμια Ειρήνη και τον Αφοπλισμό, το 1963 με ηγέτη της τον Γρηγόρη Λαμπράκη. Η πορεία είχε αφετηρία τον Μαραθώνα και κατέληγε 42 χιλιόμετρα μετά στο κέντρο της Αθήνας.

Είναι 23 Μαΐου 1965 και ο κινηματογραφιστής βρίσκεται στην πλατεία Αγίας Παρασκευής και καταγράφει τους διαδηλωτές, που έχουν ήδη διανύσει πάνω από 30 χιλιόμετρα, να περνούν προς την Αθήνα. Το τεράστιο πλήθος, διαφόρων ηλικιών, πλησιάζει κρατώντας δεκάδες πλακάτ με το σήμα της Ειρήνης, πανό με αντιπολεμικά συνθήματα ενώ τροχονόμοι και χωροφύλακες βρίσκονται παντού.

Μπορούμε να διακρίνουμε πανό που γράφουν «Ειρήνη -Κύπρος Ένωση», «Στα μουσεία τα όπλα», «Όχι στον πόλεμο», «Ειρήνη στον κόσμο», Κάτω ο πόλεμος -Αυτοδιάθεση στην Κύπρο», «Ειρήνη θα πει ένα ποτήρι γάλα κι ένα βιβλίο μπροστά στο παιδί», «Τα χέρια των ΗΠΑ στάζουν αίμα» κ.α.

Εντυπωσιακό άρμα με την Ειρήνη να προβάλλει μέσα απ’ την υδρόγειο, κρατώντας ένα περιστέρι, άλλο με το σύνθημα «Στη θάλασσα οι βόμβες και οι πύραυλοι», άλλο «Γενικός και πλήρης Αφοπλισμός» κ.α.

Ακολουθούν ομιλίες από μέλη των διοργανωτών, ανάμεσα τους διακρίνουμε τον πρώην βουλευτή της ΕΔΑ (Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά).

 –

Περισσότερα γι’ αυτό το φιλμ: http://www.aylonfilmarchives.com/aylon/dl/el/item.html.

—-
Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του www.aparaskevi-images.gr , στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook  ή στο Twitter.

Απαγορεύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο η χρήση ή η αναπαραγωγή των άρθρων και των φωτογραφιών της ιστοσελίδας aparaskevi-images.gr, σε οποιοδήποτε μέσο χωρίς να αναγράφεται η πηγή προέλευσης. Η χρήση και η αναπαραγωγή αυτών για εμπορικούς σκοπούς απαιτεί την έγγραφη άδεια του ιδιοκτήτη και κατόχου των αντιστοίχων δικαιωμάτων.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ Ι. ΑΝΕΣΤΗ
18/04/2023 
Γιατί η χώρα μας δεν μπόρεσε ποτέ να χωρέσει, να συμφιλιωθεί με το έργο και τον μύθο του Αλέξανδρου Ιόλα, όπως πραγματικά του άξιζε; Γιατί ο γκαλερίστας που ανακάλυψε τον Γουόρχολ, κυκλοφορούσε με μακριές γούνες και έγινε τόσο σημαντικός όσο οι καλλιτέχνες, παραμένει ένας άνθρωπος-νησί στην Ελλάδα;

Υπάρχει ένα διαρκές, βαθιά σαρκικό και ατόφια καλλιτεχνικό μυστήριο που εξακολουθεί να περιβάλλει τον Αλέξανδρο Ιόλα. Τον Αλεξανδρινό χορευτή και στη συνέχεια γκαλερίστα που μαγνήτισε τις δυτικές μητροπόλεις και καθόρισε σε σημαντικό βαθμό αυτό που είναι σήμερα η Σύγχρονη Τέχνη. Από τη συναναστροφή με τους αδιανόητα πλούσιους φιλότεχνους και τα αστέρια της Τέχνης, μέχρι τη βανδαλισμένη ιστορική του βίλα στην Αγία Παρασκευή, την υποχώρηση στη λήθη και την ανάδυσή του ξανά τα τελευταία πέντε χρόνια, ο Ιόλας αποκτά πλέον το δικό του μνημείο. Δηλαδή μια ιστοσελίδα για τη ζωή του, το έργο του, τις εκθέσεις που διοργάνωσε, τα έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, με την επιμέλεια της ανιψιάς του Ελένης Κουτσούδη Ιόλα.

«Δεν πουλάω τέχνη. Κάνω τους ανθρώπους να ερωτευθούν τα έργα που λατρεύω», είναι η φράση που σε υποδέχεται με το που θα μπεις στο σάιτ ακούγοντας τη μουσική του Ενρίκο Καρούζο που λάτρευε ο Ιόλας. Νιώθεις σαν να κάνεις έναν προσωπικό διάλογο μαζί του, να σου αφηγείται αυτό που υπήρξε. Ταυτόχρονα όμως η ιστοσελίδα αποτελεί μια κιβωτό γνώσης και εμπειριών τέχνης, μέσα από τις συνεργασίες, τις εκθέσεις, τις φιλίες του Ιόλα όπως παρουσιάζονται – το υλικό θα ανανεώνεται διαρκώς.

Ο Αλέξανδρος Ιόλας Χορεύει © Lena Koutsoudi – Iolas Archive
Η προτροπή του Καβάφη στον έφηβο Ιόλα
Ήταν ο Κωνσταντίνος Καβάφης αυτός που παρακίνησε τον έφηβο Ιόλα να φύγει από την Αλεξάνδρεια που τον έπνιγε και να πάει στην Αθήνα για να ακολουθήσει το όνειρό του, να ασχοληθεί με την Τέχνη και δη με τον χορό. Ο πατέρας του υπήρξε εύπορος βαμβακέμπορος και επιθυμούσε να δει τον γιο του να τον διαδέχεται στην επιχείρηση. Σκέψη αδιανόητη για τον Αλέξανδρο Ιόλα, που το πραγματικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος Κουτσούδης και η ηλικία γέννησής το  1908 – αν και υπάρχουν αναφορές ότι είχε πραγματικά γεννηθεί το 1902.

Στην Αθήνα αμέσως γίνεται μέλος μια παρέας μύθων -ο Παλαμάς, ο Σικελιανός, ο Δημήτρης Μητρόπουλος. «Αύξου αεί» του είπε ο Σικελιανός και αυτό το έκανε ο Ιόλας μότο στη ζωή του που δεν ακολούθησε μια γραμμική πορεία. Εφυγε στο Βερολίνο, μετά στο Παρίσι και ασχολήθηκε με τον χορό, βρέθηκε στις ΗΠΑ, χόρεψε κάνοντας περιοδείες με την Θεοδώρα Ρούζβελτ, εγγονή του Αμερικανού προέδρου, η οποία ήθελε να τον παντρευτεί, αλλά η οικογένειά της δεν της το επέτρεψε. Ήταν γνωστός με το όνομα Jolas Coutsoudis, χόρεψε ακόμα και στη Μetropolitan Opera.

Ο Ιάλος, στις Κάννες, το 1930
Ιόλας όπως ο Ιόλαος, Αλέξανδρος όπως ο στρατηλάτης
Το Ιόλας καθιερώθηκε, το Αλέξανδρος ήρθε να υπογραμμίσει τον ελληνικό μύθο που τον έκανε να αισθάνεται ξεχωριστός. Διαβάζουμε στο iolasofficial.com «Κυρίως όμως ήταν συμβολικό, αφού συνδεόταν με τον Ιόλαο, σημαντικό πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας. Αντίστοιχα, το Αλέξανδρος ήταν ένα ένδοξο όνομα, στενά συνδεδεμένο με τη χώρα στην οποία είχε γεννηθεί».

Ήταν 37 ετών όταν σταμάτησε τον χορό και αμέσως μπήκε στον χώρο των εικαστικών που είχε αρχίσει να τον γοητεύει πριν από περίπου μία δεκαετία, στο Παρίσι, όπου έγινε φίλος με τον Πικάσο, τον Ερνστ, τον Μαγκρίτ. Διαβατήριο για αυτή την επαγγελματική στροφή ήταν το πόσο ερωτοχτυπημένος ένιωσε το 1937 στο Παρίσι, μπροστά σε ένα έργο του Ντε Κίρικο. Ανοίγει την γκαλερί Hugo στη Νέα Υόρκη, στην 55th Street.

Ο Αλέξανδρος και η Ελένη Ιόλα στο σπίτι της Αγίας Παρασκευής © Lena Koutsoudi – Iolas Archive
Το γούστο του είναι συγκλονιστικό. Ο τρόπος να βλέπει και να ερμηνεύει την τέχνη, να την παρουσιάζει πρωτόφαντος για την εποχή του. Η περσόνα του άρτια μελετημένη, θελκτική, μυθιστορηματική – αν ο Ιόλας παρουσιάζει έναν καλλιτέχνη οφείλεις να τον αγοράσεις. Έντονος, εξωστρεφής, δεν διστάζει να εκθειάσει ή να καταρρακώσει καλλιτέχνες δημοσίως. Είχε καταδικάσει χωρίς να μετράει τα λόγια του, τους καλλιτέχνες Balthus και Cy Twombly. Όλοι οι καλλιτέχνες ήθελαν να συνεργαστούν μαζί του, να γίνουν δορυφόροι του πλανήτη Ιόλα.

Ανακάλυψε τον Γουόρχολ στον δρόμο
Λίγα χρόνια αφού άνοιξε την γκαλερί στους 55 δρόμους της Νέας Υόρκης, παρατήρησε ότι κάθε πρωί περνούσε από το πεζοδρόμιο ένας αδύνατος σαν άχυρο νέος που κρατούσε έναν φάκελο και μια τσάντα. Ήταν ο Άντι Γουόρχολ. Κάποια μέρα δεν άντεξε ο Ιόλας και τον σταμάτησε. Τον ρώτησε τη κουβαλάει. «Στην τσάντα έχω το κολατσιό μου. Στον φάκελο σχέδιο για παπούτσια» του απάντησε ο Γουόρχολ που εργαζόταν τότε σε μια βιοτεχνία υποδημάτων.

Ο Ιόλας μελέτησε τα σχέδια, κοίταξε τον Γουόρχολ και του είπε «αυτή είναι η τελευταία φορά που ζωγραφίζεις παπούτσια». Η συνέχεια είναι γνωστή -μάλιστα ο Γουόρχολ έκανε το 1952 μια έκθεση με σχέδια που αναφέρονταν σε αυτή τη συζήτηση και αντίστοιχα κείμενα που έγραψε ο ειδικά ο Τρούμαν Καπότε.

«Μέγας Αλέξανδρος», του Άντι Γουόρχολ, 1982
Η πορεία ήταν εκρηκτική. Διαβάζουμε στην ιστοσελίδα «Αργότερα, συνεργάστηκε με τους Nouveaux Realistes (Niki de Saint Phalle, Jean Tinguely, Martial Raysse κ.ά.), με καλλιτέχνες της Arte Povera (Γιάννης Κουνέλλης, Pino Pascali κ.ά.) και πολλούς άλλους. Το 1954 η γκαλερί επεκτάθηκε και μετονομάστηκε σε Alexander Iolas Inc. Ο Αλέξανδρος Ιόλας αποτέλεσε έναν από τους πρωτοπόρους στην ανάπτυξη ενός «δικτύου» από αίθουσες τέχνης ανά την Ευρώπη, δορυφόρους μιας κεντρικής γκαλερί. Ξεκίνησε από την Γενεύη (1963) και ακολούθησαν οι γκαλερί στο Παρίσι (1964), στο Μιλάνο (1966) -η πρώτη στην 3 Via Rossini που αργότερα μεταφέρθηκε στην 12 Via Manzoni- στη Ζυρίχη, στη Μαδρίτη και στη Ρώμη. Οι τελευταίες τρεις με τη μορφή συνεργασίας. Παράλληλα, προώθησε στο εξωτερικό Έλληνες καλλιτέχνες, όπως τον Χατζηκυριάκο-Γκίκα, τον Βαγή, τον Μόραλη και τον Τσαρούχη. Συνεργάστηκε επίσης με τη νεότερη γενιά Ελλήνων όπως ήταν ο Τσόκλης, ο Παύλος, ο Takis, ο Ακριθάκης, ο Φασιανός, η Μάρα Καρέτσου, ο Γιάννης Μπουτέας, η Μαρίνα Καρέλλα, ο Κώστας Πανιάρας κ.ά.».

Όταν ο Γιόζεφ Μπόις έπαθε εμμονή με τον Ιόλα
Στα χέρια του Ιόλα, ο René Magritte μεταμορφώθηκε από έναν εκκεντρικό Βέλγο ζωγράφο σε παγκοσμίως αναγνωρίσιμο καλλιτέχνη, έγινε brand η υπογραφή του. Ο Γιόζεφ Μπόις έπαθε εμμονή με τον Ιόλα, τον παρακολουθούσε στενά, ήθελε να ξέρει τα πάντα για αυτόν. «Κάθε έκθεση είναι για εμένα σαν την πρεμιέρα μιας παράστασης χορού. Περιμένω το κοινό, κάνω την παράστασή μου, δεν θεωρώ την γκαλερί ως χώρο εμπορίου αλλά ως αμιγώς καλλιτεχνικό. Μια έκθεση πρέπει να είναι ένα μπαλέτο, με σκηνικά από τους Υβ Κλάιν και Μαξ Ερνστ. Ένα σόου όπου το κοινό είναι οι χορευτές και το σκηνικό είναι ζωγραφισμένο από εικαστικούς» έλεγε ο Ιόλας στον ιστορικό Τέχνης Maurice Rheims το 1965.

Ο Αλέξανδρος Ιόλας την δεκαετία των ’60s © Lena Koutsoudi – Iolas Archive
Εν τω μεταξύ, οι ιστορίες για αυτόν αυξάνονταν. Έλεγαν μέχρι ότι η Μάρλεν Ντίτριχ τού ζήτησε να της δώσει μερικές από τις πυκνές μαύρες μπούκλες των μαλλιών του για να φτιάξει ψεύτικες βλεφαρίδες. Κι όμως, πάντα ήθελε να επιστρέψει στην Ελλάδα, ήθελε να στηρίξει την ελληνική τέχνη, να κάνει την Αθήνα κέντρο της δυτικής τέχνης, αρχίζοντας με τη δημιουργία του σπιτιού μουσείου στην Αγία Παρασκευή. Η χούντα είχε πέσει.

Το δείπνο με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή
Σε ένα δείπνο φέρεται να του είπε ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής. «Είστε πλούσιος, η χώρα μας είναι φτωχή, θέλω να κάνετε κάτι για αυτό». Και ο Ιόλας απάντησε αμέσως «θα φτιάξω στην Ελλάδα το μεγαλύτερο μουσείο μοντέρνας τέχνης του κόσμου».

Ο Γιάννης Τσαρουχης σε δεξίωση στο σπίτι της Αγίας Παρασκευής © Eleni – Koutsoudi – Iolas archive
Μέρος του ελληνικού Τύπου αποφασίζει να τον… κατασπαράξει, τον κατηγορεί για διοργάνωση οργίων, σαπίλα, ναρκωτικά, αρχαιοκαπηλία ως και παιδεραστία, και προσπαθούν να εμπλέξουν σε αυτό τον Καραμανλή που ήταν φίλος του, τον τέως βασιλιά και άλλες προσωπικότητες. Μπαίνει σε απομόνωση, ακόμα και η καλή του φίλη Μελίνα Μερκούρη, υπουργός Πολιτισμού τότε, απομακρύνεται.

«Όταν ήταν ακόμα εν ζωή, με πρωτοβουλία του Κώστα Γαβρά, υπήρξε από το εξωτερικό μια προσπάθεια υπεράσπισης του Ιόλα, την οποία συνυπέγραψαν πολλές διεθνείς προσωπικότητες, ανάμεσά τους και η βυζαντινολόγος-ιστορικός Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, ο Τσαρούχης και ο Χατζιδάκις. Το 1984 πραγματοποίησε τη δωρεά 47 έργων σύγχρονης τέχνης από την προσωπική του συλλογή στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Το 1987 ο Αλέξανδρος Ιόλας απεβίωσε, σε νοσοκομείο της Νέας Υόρκης, νικημένος από τη νόσο του AIDS».

Το σπίτι μετά τον θάνατό του / Andy Warhol room © Greek Style 1988 Gilles de Chabaneix
Η Συλλογή Αλέξανδρου Ιόλα (Σ.Α.Ι.)
Η Συλλογή του Αλέξανδρου Ιόλα αποτελούνταν από περίπου 1.200 έργα τέχνης και αρχαιότητες, διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του. Από το 1966 ο Ιόλας ήταν αναγνωρισμένος συλλέκτης αρχαιοτήτων ύστερα από απόφαση του ΚΑΣ βάσει εισήγησης της Υπηρεσίας Αρχαιοπωλείων και Ιδιωτικών Συλλογών. Όταν πέθανε, η συλλογή των αρχαίων περιελάβανε 854 αντικείμενα. Αδιαμφισβήτητα ήταν μια αξιοθαύμαστη συλλογή με σημαντικά κομμάτια. Ελληνικές και ρωμαϊκές αρχαιότητες γειτνίαζαν με βυζαντινές εικόνες. Επιπροσθέτως, περιείχε 195 έργα μοντέρνας τέχνης – έργα των Andy Warhol, Pablo Picasso, Max Ernst, Niki de Saint Phalle, Lalanne, Roberto Matta, René Magritte, Victor Brauner κ.ά. Φυσικά, δεν έλειπαν και Έλληνες καλλιτέχνες, όπως ο Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), ο Κώστας Τσόκλης, η Μαρίνα Καρέλλα, ο Κώστας Πανιάρας κ.ά. Υπήρχαν και 30 έπιπλα και 82 διακοσμητικά.

www.iolasofficial.com