Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης…του Τάσου Μπομπόνη

Τι είναι οι ΖΥΣ, πώς λειτουργεί η μεταφορά συντελεστή, τι εξετάζεται στο ΤΠΣ και ποιες δυνατότητες έχει ο Δήμος.

Οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) είναι περιοχές στις οποίες μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αξιοποιηθεί πρόσθετη δόμηση από τίτλους μεταφοράς συντελεστή. Η εφαρμογή τους μπορεί να επηρεάσει την οικιστική πυκνότητα, την κυκλοφορία, τη στάθμευση και τις υποδομές της Αγίας Παρασκευής.

1. Τι είναι η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης;

Είναι η μεταφορά δικαιώματος δόμησης από ακίνητο στο οποίο δεν μπορεί να ασκηθεί, σε άλλο ακίνητο που βρίσκεται σε θεσμοθετημένη Ζώνη Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ).

2. Από ποια ακίνητα μπορεί να προέρχεται;

Από ακίνητα όπως διατηρητέα ή προστατευόμενα ακίνητα, ακίνητα με ειδικούς περιορισμούς δόμησης και ακίνητα που έχουν δεσμευτεί ή χαρακτηριστεί για κοινόχρηστη ή κοινωφελή χρήση, εφόσον πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις.

3. Πώς λειτουργεί στην πράξη;

Το δικαίωμα δόμησης που δεν μπορεί να ασκηθεί στο ακίνητο προσφοράς προσδιορίζεται και ενσωματώνεται σε ειδικό τίτλο μεταφοράς. Ο τίτλος καταχωρίζεται και μεταβιβάζεται μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης και μπορεί να αξιοποιηθεί σε επιλέξιμο ακίνητο μέσα σε ΖΥΣ.

4. Ποια είναι η διαφορά ακινήτου προσφοράς και υποδοχής;

Ακίνητο προσφοράς είναι εκείνο από το οποίο προέρχεται ο τίτλος. Ακίνητο υποδοχής είναι εκείνο που βρίσκεται μέσα σε ΖΥΣ και μπορεί να αξιοποιήσει πρόσθετη δόμηση σύμφωνα με τους ειδικούς όρους της ζώνης.

Σχηματική απεικόνιση. Το +20% αποτελεί υποθετικό παράδειγμα και όχι γενικό νόμιμο όριο.

5. Τι είναι οι ΖΥΣ;

Είναι συγκεκριμένες περιοχές στις οποίες επιτρέπεται, με ειδικούς όρους και ανώτατα όρια, η υποδοχή πρόσθετου συντελεστή δόμησης.

6. Πόση πρόσθετη δόμηση επιτρέπεται;

Δεν υπάρχει ενιαίο ποσοστό για όλες τις ΖΥΣ. Το ανώτατο όριο καθορίζεται από την ειδική πολεοδομική μελέτη, με βάση την πυκνότητα, τον κορεσμό, τις υποδομές και τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής. Το 20% στο διάγραμμα είναι αποκλειστικά ενδεικτικό.

7. Η πρόσθετη δόμηση σημαίνει περισσότερους ορόφους ή μεγαλύτερη κάλυψη;

Όχι αυτομάτως. Η πρόσθετη επιφάνεια πρέπει να είναι συμβατή με τους ειδικούς όρους της ΖΥΣ και τους εφαρμοστέους περιορισμούς ύψους, κάλυψης, αποστάσεων και λοιπών πολεοδομικών απαιτήσεων.

8. Ποια στοιχεία πρέπει να εξετάζονται πριν οριοθετηθεί μια ΖΥΣ;

Η οικιστική πυκνότητα, ο κυκλοφοριακός φόρτος, οι θέσεις στάθμευσης, η πρόσβαση στα μέσα μαζικής μεταφοράς, η ύδρευση, η αποχέτευση, τα όμβρια, τα σχολεία, οι κοινόχρηστοι χώροι, το πράσινο και η συνολική φέρουσα ικανότητα.

9. Εξετάζεται η δημιουργία ΖΥΣ στο ΤΠΣ της Αγίας Παρασκευής;

Ναι. Η διερεύνηση ΖΥΣ περιλαμβάνεται ρητά στη μελέτη του ΤΠΣ και αναφέρεται στο δεύτερο και στο τρίτο εναλλακτικό σενάριο. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ήδη επιλεγεί περιοχή ή ότι έχει αποφασιστεί η θεσμοθέτησή τους. Η Αγία Παρασκευή δεν περιλαμβάνεται στη συγκεκριμένη μελέτη ΖΥΣ του Βόρειου Τομέα Αθηνών· δεν προκύπτει, όμως, από τις επίσημες ανακοινώσεις ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι έχει δικό της ΤΠΣ.

10. Ποια σενάρια παρουσιάστηκαν στο ΤΠΣ της Αγίας Παρασκευής;

Τον Ιούλιο του 2025 παρουσιάστηκαν τρία σενάρια: μηδενικό δηλαδή διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης, σενάριο παρεμβάσεων που αξιοποιεί τις κατευθύνσεις του ΣΒΑΚ και σενάριο εκτεταμένων παρεμβάσεων, με προτάσεις όπως η πεζοδρόμηση τμήματος της Αγίου Ιωάννου.

11. Πώς επιλέγεται το επικρατέστερο σενάριο;

Οι μελετητές συγκρίνουν τα σενάρια ως προς τον χαρακτήρα και τη συνοχή της πόλης, την κατοικία, την οικονομική ανάπτυξη, το περιβάλλον, τις υποδομές και την ασφάλεια. Οι παρατηρήσεις της διαβούλευσης πρέπει να αξιολογηθούν και να ληφθούν υπόψη.

12. Τι ζήτησαν σχετικά οι πολίτες στη διαβούλευση;

Κατατέθηκαν σχόλια για μείωση του συντελεστή δόμησης, χαμηλότερα κτίρια, περισσότερο πράσινο, ελεύθερους χώρους και αντιμετώπιση της κυκλοφορίας και της στάθμευσης. Στη διαβούλευση κατέθεσα προσωπικά δύο σχόλια. Το πρώτο ζητούσε να μη χωροθετηθούν ΖΥΣ στην ήδη επιβαρυμένη περιοχή σύμφωνα με την προσωπική μου εκτίμηση.

13. Ποιος εκπροσωπεί τον Δήμο στην παρακολούθηση του ΤΠΣ;

Με απόφαση του ΤΕΕ, τον Αύγουστο του 2024, ορίστηκε υπάλληλος της Τεχνικής Υπηρεσίας ως εκπρόσωπος του Δήμου στην Επιτροπή Παρακολούθησης, Επίβλεψης και Παραλαβής της μελέτης. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν και ποιες παρατηρήσεις και προτάσεις έχει μεταφέρει στους μελετητές.

14. Τι μπορεί να κάνει ο Δήμος όσο η μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη;

Μπορεί να υποβάλει τεκμηριωμένες παρατηρήσεις, να ζητήσει συμπληρώσεις ή διορθώσεις και να διατυπώσει τις πολεοδομικές προτεραιότητες της πόλης μέσα από τις θεσμικές διαδικασίες παρακολούθησης και διαβούλευσης. Οι παρατηρήσεις αξιολογούνται στο πλαίσιο της μελέτης, αλλά δεν αποτελούν από μόνες τους τελική απόφαση. Η έγκριση του ΤΠΣ ακολουθεί τη θεσμοθετημένη διαδικασία και τις αρμοδιότητες των αρμόδιων κρατικών οργάνων.

15. Αρκεί η γενική δήλωση ότι ο Δήμος θα συμμετέχει προς όφελος των πολιτών;

Η διατύπωση ότι ο Δήμος θα συμμετέχει προς όφελος των πολιτών είναι αυτονόητη, αλλά δεν αποκαλύπτει ποια συγκεκριμένη θέση υποστηρίζει ούτε αν και ποιες προτάσεις έχει ήδη καταθέσει στους μελετητές. Η ουσιαστική συμμετοχή προϋποθέτει σαφή πολεοδομική κατεύθυνση και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις.

16. Τι δήλωσε ο Πρωθυπουργός και ποια είναι η θέση της Αγίας Παρασκευής;

Στη σύσκεψη της 16ης Νοεμβρίου 2026 με τον Πρωθυπουργό συμμετείχαν επτά δήμαρχοι του Βόρειου Τομέα Αθηνών. Ο Δήμος Αγίας Παρασκευής δεν περιλαμβανόταν στους συμμετέχοντες, διότι έχει ήδη σε εξέλιξη δικό της Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο.


Ο Πρωθυπουργός δήλωσε ότι κανένας Δήμος δεν θα υποχρεωθεί να εφαρμόσει ΖΥΣ αν δεν το επιθυμεί, ότι δεν θα γίνεται μεταφορά συντελεστή από Δήμο σε Δήμο και ότι απαιτείται η σύμφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Ανέφερε επίσης ότι το κόστος των απαλλοτριώσεων κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων θα πρέπει πλέον να το αναλαμβάνουν οι ίδιοι οι Δήμοι, χωρίς να θεωρούν δεδομένη πρόσθετη κρατική χρηματοδότηση. Οι εξαγγελίες χρειάζονται νομοθετική ρύθμιση όπου απαιτείται.

17. Τι θα μπορούσε να προτείνει ο Δήμος;

Να δημοσιοποιήσει όταν είναι έτοιμος τη θέση του για τις ΖΥΣ, τις παρατηρήσεις που έχει υποβάλει στους μελετητές και την αξιολόγηση των σχολίων των πολιτών από τους μελετητές. Το Δημοτικό Συμβούλιο θα μπορούσε να συζητήσει το θέμα και να διαμορφώσει σαφή κατεύθυνση με βάση την κυκλοφορία, τη στάθμευση, τις υποδομές και την ποιότητα ζωής. Η πρόταση του Δήμου προς τους μελετητές αποτελεί εισήγηση και όχι τελική απόφαση χωροθέτησης, η θεσμοθέτηση ακολουθεί την προβλεπόμενη διαδικασία. Αν δεν τεκμηριώνεται ότι η πόλη μπορεί να αντέξει πρόσθετη δόμηση, η μη δημιουργία ΖΥΣ αποτελεί εύλογη επιλογή.

Βασικές πηγές

Μπομπονης Τασος

Πολιτικος μηχανικος ΕΜΠ

  •  

—

Λάβετε ενεργά μέρος στην καθημερινή ενημέρωση του https://www.aparaskevi-images.gr/, στέλνοντας φωτογραφίες, video, ή ένα μήνυμα στο  info@aparaskevi-images.gr  Ή μπείτε στην σελίδα μας στο Facebook  ή στο  X(Twitter).

Απαγορεύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο η χρήση ή η αναπαραγωγή των άρθρων και των φωτογραφιών της ιστοσελίδας aparaskevi-images.gr, σε οποιοδήποτε μέσο χωρίς να αναγράφεται η πηγή προέλευσης. Η χρήση και η αναπαραγωγή αυτών για εμπορικούς σκοπούς απαιτεί την έγγραφη άδεια του ιδιοκτήτη και κατόχου των αντιστοίχων δικαιωμάτων.